Keizer van Japan houdt vertrouwen in sumo

In het door schandalen geplaagde sumoworstelen heeft de keizer van zich laten horen. Hij toont zich een fan van de Mongoolse ‘groot kampioen’ Hakuho.

De keizer van Japan heeft het sumoworstelen een oppepper gegeven, in een periode waarin de eeuwenoude sport door schandalen is besmeurd. In een brief aan de Mongoolse yokozuna (groot kampioen) Hakuho sprak keizer Akihito gisteren zijn steun uit aan de sport.

De ambtelijke organisatie die het keizershuis runt, het Imperial Household Agency, maakte bekend dat de keizer de 25-jarige Hakuho heeft gefeliciteerd met zijn mijlpaal in de sport. De Mongool werd vorige maand de eerste ‘sumo’ die drie toernooien achter elkaar won, ongeslagen. Elk toernooi sloot hij af met een perfecte score; 15-0. De ‘grote kampioen’ won op de toptoernooien 47 duels op rij, de op twee na beste prestatie uit de sumohistorie.

Na het laatste toernooi, vorige maand in Nagoya, werd hij echter niet gehuldigd. De Japanse sumo-associatie had besloten deze keer geen prijzen uit te reiken uit schaamte voor het schandaal dat de sport in zijn greep heeft. Bij het gokschandaal onder ‘sumotori’ is ook de georganiseerde criminele organisatie yakuza betrokken. Bij aanvang van het toernooi boden sumo’s en de voorzitter van hun bond zelfs hun excuses aan het publiek aan, in de vorm van een diepe buiging.

Hakuho kreeg dus niet zijn vijftiende Emperor’s Cup. De naar de keizer vernoemde hoofdprijs wordt uitgereikt aan het eind van de zes grote jaarlijkse toernooien (in Nagoya, Fukuoka, Osaka en driemaal in Tokio). Dat was sinds de invoering van de trofee in 1926 niet voorgekomen. In dat jaar kwam Akihito’s vader Hirohito aan de macht, als 124ste keizer. Hij was een fervent sumofan.

De band tussen sumo en de keizerlijke familie is al vele eeuwen oud. In het jaar 642 had voor zover bekend het eerste sumogevecht plaats, schrijft Lora Sharnoff in haar boek Grand Sumo, the living sport and tradition (1989). Kogyoku, keizerin van 642 tot 645, liet tijdens een bezoek van leden van het Koreaanse hof paleiswachten opdraven voor een sumodemonstratie. Later was er voor sumotori een rol weggelegd bij plechtigheden in het paleis, zoals bij de kroning van een nieuwe keizer. Later kreeg sumo meer het karakter van een vechtsport, en kwamen er spelregels. Wie zijn tegenstander tegen de grond of uit de ring werkt, wint. Sumoworstelaars werden rolmodellen. En juist op dat vlak schieten velen van hen de laatste jaren ernstig tekort.

De bijzondere prestaties van Hakuho vormen een lichtpuntje in een donkere periode. In het huidige sumoschandaal hebben ruim zestig worstelaars toegegeven dat ze gokken. De 34-jarige Kotomitsuki werd vorige maand uit de sport verbannen omdat hij gokte op honkbalwedstrijden. Niet eerder was een ‘ozeki’ ontslagen, een ‘kampioen’, de op één na hoogste rang bij sumo, na yokozuna.

„Ondanks de moeilijke situatie heeft u met grote vastberadenheid gevochten en bent u ook Taiho gepasseerd en naar de derde plaats gestegen op de recordlijst”, aldus keizer Akihito in zijn brief aan Hakuho. „Ik bid ervoor dat u succes zult blijven hebben.”

Volgens de keizerlijke hofhouding heeft het gokschandaal de gevoelens van de keizer tegenover de nationale sport niet veranderd en blijft hij sumoworstelaars steunen die hun vak serieus beoefenen.

Steeds vaker drukken niet-Japanse sumoworstelaars hun stempel op de sport. De laatste ‘groot kampioen’ van Japanse afkomst, Takanohana, stopte in januari 2003. Hakuho is pas de vierde sumoworstelaar met de hoogste rang van buiten Japan, na landgenoot Asashoryu en de Hawaianen Akebono en Musashimaru. Asashoryu, de beste sumoworstelaar van de afgelopen jaren, trad begin dit jaar terug na beschuldigingen dat hij in een dronken bui voor de deur van een nachtclub in Tokio de neus van een man had gebroken. De ‘groot kampioen’ werd in 2007 al eens geschorst omdat hij in zijn vaderland doodleuk een potje ging voetballen, terwijl hij vanwege een blessure niet aan sumotoernooien kon meedoen.

Er waren sindsdien meer incidenten. In 2008 werden Russische sumoworstelaars op het gebruik van marihuana betrapt en levenslang geschorst, en stapte de voorzitter van de uiterst conservatieve sumobond op. Eerder dat jaar werden een coach en drie worstelaars verantwoordelijk gehouden voor de dood van een zeventienjarige worstelaar die aan het begin van zijn carrière stond. Ze zouden hem hebben geslagen omdat hij weggelopen was. Hakuho bekende vorig jaar met tranen in zijn ogen dat hij ook herhaaldelijk was geslagen door oudere stalgenoten nadat hij op vijftienjarige leeftijd naar Japan was gekomen om in de voetsporen van zijn vader te treden. Die deed aan vrij worstelen, de discipline waarin hij in 1968 olympisch zilver won. Hakuho zou graag zien dat sumo een olympische sport wordt – vooralsnog een kansloze zaak.

Sinds Asashoryu in februari dit jaar op 29-jarige leeftijd stopte, is Hakuho de enige actieve yokozuna. De door de keizer geprezen sumoworstelaar gedraagt zich vooralsnog beter dan zijn landgenoot. Die misdroeg zich ook nog wel eens in de ring. Eén keer trok hij aan het zorgvuldig geboetseerde knotje van een tegenstander: een doodzonde in het sumoworstelen, bestraft met diskwalificatie.