Het CDA kan nog steeds kiezen voor links

Het bijna gehalveerde CDA speelt op wonderbaarlijke wijze een sleutelrol in de formatie. Er is nu gekozen voor een minderheidskabinet met de VVD met gedoogsteun door Wilders. Met opzet zeg ik Wilders, want dat is de man die het in de niet-democratische PVV voor het zeggen heeft. Het CDA laat zich dus liever steunen door een niet-democratische partij, dan te kiezen voor een linksig meerderheidskabinet. Het CDA kiest voor de VVD, de partij die zich volkspartij noemt, maar bij wie het gewone volk niets te zoeken heeft. Gaat het CDA met de VVD regeren, dan zullen de modale en beneden-modale kiezers merken dat zij niet zo verstandig hebben gestemd. Het CDA is dan van middenpartij een partij over rechts geworden en zal daar hoogstwaarschijnlijk bij de volgende verkiezingen de prijs voor betalen. Noodzakelijk is die rechtse keuze voor het CDA echter niet. Het is mogelijk een meerderheidskabinet over links te formeren. Daarbij kan dan zelfs ? ten onrechte ? de SP worden buitengesloten. Werken PvdA, CDA, GroenLinks, D66 en de ChristenUnie samen, dan is de vorming van een gewoon meerderheidskabinet mogelijk. 76 is een krappe meerderheid, maar een meerderheid. Wordt de SP niet melaats verklaard, dan is er zelfs een ruime meerderheid. Uiteraard moet door alle partijen flink worden ingeleverd, maar het sluiten van compromissen is geen schande. Tegenover de simpele oneliners van Wilders en zijn volgelingen moet het mogelijk zijn de mensen duidelijk te maken dat eenvoudige oplossingen niet bestaan en dat wie het tegendeel beweert de zaak in de maling neemt. Ongeveer 15 procent van de kiezers heeft op Wilders gestemd, 85 procent niet; de VVD is bij de verkiezingen de grootste partij geworden, maar is een kleine grote partij. Cijfers om niet te vergeten.

J. Th. Degenkamp

Oud-hoogleraar rechtswetenschap Rijksuniversiteit Groningen