'Hefboom niet per se onveilig'

Het Nederlandse bankwezen is „grosso modo” zeer te spreken over de nieuwe eisen. Op twee punten behoeft het pakket „nuancering”, zegt Onno Steins van de NVB.

De nieuwe regels voor banken die het Bazels comité voor bankentoezichthouders vorige week publiceerden (Basel III), konden direct op stevige kritiek rekenen. Te slap en te laat, was de meest gehoorde klacht. Zo niet van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB), de belangenclub van banken.

Onno Steins, adviseur risicomanagement bij de NVB, is „grosso modo” zeer te spreken over het pakket aan regels. „Dit is een stevig pakket dat tot doel heeft banken weerbaarder te maken. Daar slaagt het in, dat is winst.”

De NVB vat het akkoord, dat vorige week naar buiten kwam en dat in november op de G20-top in Seoul politiek zal worden afgehamerd, samen in vijf kernpunten. Steins: „Het begint met het versterken van het kapitaal. De nadruk ligt meer op de kwaliteit en hoeveelheid van het aanwezige kapitaal. Ten tweede worden de kapitaaleisen op transacties op de financiële markt aangescherpt. Ten derde wordt er een risico-ongevoelige maximale hefboom ingevoerd die het risico van een bank beperkt. Dat is de zogenoemde leverage ratio van 3 procent. In de vierde plaats wordt het probleem aangepakt dat banken met hun beleid de economische cycli versterken. En ten slotte in de vijfde plaats het opstellen van internationale eisen ten aanzien van liquiditeit.”

Volgens Steins is met name de versterking van de kapitaalbuffers in de nieuwe voorstellen cruciaal om het vertrouwen in het bankwezen te herstellen. „Door hogere buffers aan te houden, voorkom je dat banken in de problemen komen als het tegenzit.” Ook is hij zeer te spreken over de lange aanlooptijd die banken krijgen om de nieuwe regels in te voeren (tot 2018). „Het comité houdt terecht rekening met het prille herstel van de economie en laat de vernieuwde eisen pas ingaan als de economie voldoende hersteld is.”

U bent dus blij met het pakket. Geen enkele kritiek?

„We zouden graag zien dat het pakket op twee punten aangepast wordt, genuanceerd. Dat geldt voor de leverage ratio en de eisen die aan de liquiditeitsbuffers gesteld worden.”

Wat is er mis met die hefboom?

„De hefboom raakt banken met een veilig risicoprofiel, bijvoorbeeld spaarbanken en banken met een grote hypotheekportefeuille. Een veilige bank hoeft op basis van de regels minder kapitaal aan te houden en heeft daardoor een hogere leverage ratio. Het verband tussen hefboom en weerbaarheid is niet een-op-een te leggen. Veiliger banken zullen moeite hebben hieraan te voldoen, dat lijkt een onbedoeld effect.”

Banken hielden toch rekening met een hogere leverage ratio van 4 of zelfs 5 procent. De huidige 3 procent is al een compromis om banken tegemoet te komen.

„Dat is waar, de ratio had hoger kunnen zijn, maar dat neemt het principiële punt niet weg dat banken die een veilig risicoprofiel hebben nu alsnog moeten voldoen aan de algemene hefboomregel. Ik geloof erg in het aanscherpen van de risicogewogen eisen, die mee zouden moeten wegen in een leverage ratio.”

Dan de liquiditeit, wat is daar het probleem voor de banken?

„Het is goed dat er nu voor het eerst een wereldwijde standaard komt voor het liquiditeitsrisicomanagement. ‘Basel’ stelt op twee terreinen eisen aan banken op het gebied van de liquiditeit. Allereerst moeten banken meer geld aanhouden om te kunnen voldoen aan de liquiditeitsvraag van één maand. Dat is een prima maatregel, daar zijn wij het mee eens. Het probleem zit echter bij de eisen die ‘Basel’ stelt bij de liquiditeitsvraag voor een jaar. De soorten liquiditeit die daarvoor gebruikt mogen worden, zijn in mijn ogen te beperkt. Wij pleiten ervoor om ook andere vormen van liquiditeit, zoals instrumenten gebaseerd op zelf uitgegeven hypotheken, mee te laten tellen in het kapitaal.”

Dit pakket is een voorlopig akkoord. Hoe groot schat u de kans in dat er nog wat verandert?

„De discussie kan gevoerd worden totdat Basel III definitief gepubliceerd is. Zover is het nog niet.”