Een boom kan al tot oorlog leiden

Sinds hun oorlog in 2006 escaleerde de situatie tussen Israël en Libanon niet zo snel als gisteren. Een nieuwe strijd is zo begonnen.

Zo groot is de spanning in het grensgebied tussen Israël en Libanon, dat een boom de aanleiding kan zijn voor een nieuwe oorlog. Geen enkele partij – de shi’itische beweging Hezbollah, het Libanese en het Israëlische leger – lijkt belang te hebben bij een nieuwe oorlog in het gebied. Toch had de VN-macht in het gebied gistermiddag de grootste moeite de Israëlische en Libanese legers uit elkaar te krijgen.

Het begon er mee dat Israëliërs een boom wilden omzagen op de grens met Libanon. Bezig op de hoogwerker die hen over een hekwerk heen tilde, werd geschoten vanuit Libanon. De Israëliërs schoten terug en zo escaleerde het.

Na enkele uren van vuurgevechten, waarin artilleriegranaten werden afgeschoten en gevechtshelikopters werden gebruikt, bleken drie Libanese soldaten, een Libanese journalist en een hoge Israëlische officier om het leven te zijn gekomen. Beide zijden beschuldigen elkaar van provocaties.

Nerveus is de situatie langs de grens tussen Israël en Libanon, een bosrijk en heuvelachtig terrein, altijd. Maar sinds het einde van de Libanon-oorlog, zomer 2006, is het in het gebied niet zo hoog opgelopen als gisteren. Israël en Libanon houden een ongemakkelijk en gespannen staakt-het-vuren in acht sinds Israël zich in 2006 terugtrok na een één maand durende oorlog tegen de shi’itische beweging Hezbollah, die in het grensgebied machtig is. Die oorlog kostte zeker 1.500 mensen, meest Libanese burgers, het leven.

Beide partijen geven elkaar de schuld van het geweld, dat gisteren rond het middaguur plots oplaaide. Volgens het Libanese leger stak Israël de grens over om de boom te snoeien die zich aan de Libanese kant van de grens bevond. Daarop zou in de lucht zijn geschoten als waarschuwing, waarop het Israëlische leger terugschoot met artillerie.

Volgens Israël bevond de boom zich weliswaar aan de andere kant van een hek dat het Israëlische en Libanese leger van elkaar scheidt, maar stond de boom toch in Israëlisch gebied. De zogeheten Blauwe Lijn, de international erkende bestandslijn, loopt niet precies gelijk met het hek. Volgens een legerwoordvoerder schoten de Libanese militairen als eerste.

Vervolg Israël: pagina 4

In Israël neemt nervositeit over rol van Syrië toe

De discussie over de schuldvraag versmalt zich na een dag dus tot de vraag aan welke kant van de grens de boom stond. Andrea Tenenti, woordvoerder van VN-missie UNIFIL, zegt dat de boom zich aan de Israëlische zijde van de grens bevindt. Daarmee is het raadsel nog niet opgelost waarom het snoeien van een boom, wat daar veel gebeurt om beter zicht te krijgen, tot een dodelijke schietpartij kon leiden. „We onderzoeken nu of er misschien militaire bewegingen hebben plaatsgevonden.”

UNIFIL kan volgens Tenenti de Israëlische claim dat het snoeien was afgestemd met de leiding van de VN-troepenmacht, niet bevestigen. „In het algemeen gebeurt dat wel. Of het nu ook zo was, moet uit het onderzoek blijken.”

Belangrijker is misschien wel de vraag waarom de spanningen in het gebied zo hoog zijn opgelopen dat een treffen zo snel uit de hand kan lopen. Opmerkelijk is allereerst dat niet Hezbollah, maar het Libanese leger betrokken was bij het incident.

Hezbollah lijkt weinig belang te hebben bij een nieuwe militaire confrontatie met Israël. Een toespraak van secretaris-generaal Nasrallah bevatte ook geen aanwijzingen dat de beweging uit is op een herhaling van de zomer van 2006.

Zeker is dat de nervositeit in Israël over Libanon en Syrië de laatste weken sterk is toegenomen. Afgelopen weekend reisde, voor het eerst sinds jaren, de Syrische president Bashar Assad, met koning Abdullah van Saoedi-Arabië naar Beiroet voor een ontmoeting met de Libanese premier Hariri. De reis onderstreepte in Israëlische ogen de hernieuwde belangstelling van Syrië in Libanon. Israël verdenkt Syrië, of diens bondgenoot Hezbollah, al van de moord in 2005 op de toenmalige Libanese premier Rafik Hariri (de vader van de huidige premier). Binnenkort zal een special tribunaal, dat onderzoek doet naar de moord, volgens verschillende bronnen met beschuldigingen aan het adres van Hezbollah komen.

Dit zou de wankele politieke verhoudingen in het pluriforme Libanon, waar Hezbollah ook een coalitiepartij in de regering is, dramatisch kunnen verstoren. Hezbollah-leider Nasrallah zei gisteren dat hij binnenkort met aanwijzingen komt dat Israël achter de moord op Rafik Hariri zit.

In Israël is de nervositeit verder toegenomen na een nog altijd mysterieus raketsalvo in het gebied rond de zuid-Israëlische stad Eilat. Zeker vijf raketten of mortiergranaten landden maandag in de Jordaanse stad Akaba, in de Rode Zee en op plekken dicht bij Eilat en de Egyptische badplaats Taba. Niemand weet nog wie er achter de aanval zit, aanwijzingen voor een direct verband met de gebeurtenissen in het noorden zijn er niet, maar het klimaat in Israël is nu zo gespannen dat ook een boom voor escalatie kan zorgen.