Docudrama en veel autobio in Eye Instituut

Het Eye Film Instituut draait elke zomer filmfestivalhits die over het hoofd werden gezien.

Coen van Zwol

Onder de titel ‘Previously Unreleased’ draait Eye, voorheen het Filmmuseum, elke zomer filmfestivalhits die de bioscoop niet haalden. Winkeldochters in komkommertijd? Zeker niet, veel films hadden een beter lot verdiend.

Lichting 2010 bevat twee semidocumentaires. A Room and Half gaat over de fictieve terugkeer van dichter Josef Brodsky naar zijn oude nest St. Petersburg: een betoverende, nostalgische collage van film, archiefbeelden en animatie. Maar wat uit Rusland komt, laat Nederland al jaren onverschillig. Iets minder geslaagd, want te bombastisch zwelgend in zijn eigen duisternis, is La bocca del lupo, over de liefde tussen een transseksueel en een viriele crimineel.

Opvallend veel films zijn dit jaar semi-autobiografisch. Zo is het wonderlijk dat distributeurs A Brand New Life negeerden, het debuut van de Koreaanse Française Ouni Lecomte: een tranentrekker die zonder twijfel zijn publiek had gevonden. De zevenjarige Jinhee wordt in de jaren zeventig door haar vader bij een weeshuis gedumpt ter adoptie. Jinhee verzet zich bokkig: het moet een vergissing zijn. Door het engelengeduld van de nonnen aanvaardt ze geleidelijk haar lot. Vriendschappen helpen ook, al eindigen die steevast in verlating als weer een vriendinnetje wordt uitgezwaaid op weg naar haar adoptieadres. Een breekbare film, vooral door de hartverscheurende spel van de kleine Sae Ron Kim, die steeds opnieuw alle stadia van de rouwverwerking moet doorlopen.

Begrijpelijker, maar onterecht, is dat Go Get Some Rosemary op de plank bleef liggen. Lenny Sokol, een gescheiden vader in New York, ontfermt zich twee weken over zijn zevenjarige tweelingzonen. Hij overdondert ze met manisch gestoei en geforceerde pret, doet de gekste dingen om zijn chaotische leven met zijn zorgplicht te combineren: zo brengt hij de tweeling bijna in coma met slaappillen. Hoofdrolspeler Ronald Bronstein laat, als vader Lenny, virtuoos latente agressie, paniek en jaloezie door de vrolijkheid schemeren in een film die een hommage aan John Cassavetes lijkt. Maar beter en gedisciplineerder: de broeders Safdie zetten wel tijdig de schaar in hun scènes.

Nog weerbarstiger is het, opnieuw semi-autobiografische, La Vie au Ranch van Sophie Letourneur, die even script- als richtingloos voortkabbelt als de hoofdpersonen. Een ‘slice of life’, tevens groepsportret, van luidruchtige, oppervlakkige en overmoedige studenten. Soms grenst het aan MTV’s Real World. En toch wekt al dat gespring en gesnater nostalgie naar die gezegende, korte periode van volwassenheid zonder verantwoordelijkheid.

Shultes, waarin een Moskouse zakkenroller op dievenpad gaat en voor de tv zit, kunt u overslaan. Shultes lijdt aan arthouse-esthetiek die de kijker tegen elke prijs op afstand wil houden: statische cameravoering en nauwelijks muziek, schoonheid, close-ups, dialoog of acteren. Visueel afzien zonder beloning achteraf. Voor vreugde ga je niet naar het filmhuis, maar zelfs matheid kent grenzen.

Previously Unreleased draait deze maand in het Eye Film Instituut Amsterdam (www.filmmuseum.nl), en in september in Smart Cinema (www.smartprojectspace.net)