Sessies met Marilyn Monroe

De documentaire Marilyn dernières scéances, morgen uitgezonden op Canvas, lijkt authentiek. Maar is het onbekende filmmateriaal wel echt?

Alleen fictie geeft toegang tot de werkelijkheid, zegt de Franse schrijver/psychiater Michel Schneider in zijn uit 2006 daterende boek Marilyn dernières scéances. Volgens hetzelfde principe heeft Patrick Jeudy twee jaar geleden deze documentaire gemaakt over het leven van Marilyn Monroe, de Amerikaanse filmster en seksbom die op 5 augustus 1962 een eind aan haar leven maakte.

Want Jeudy’s film lijkt wel authentiek, met veel soms nog onbekend, spectaculair filmmateriaal. Met haar vroegere echtgenoot Arthur Miller bijvoorbeeld. Of hoe zij president John Kennedy toezingt voor diens verjaardag. Meestal zie je van die laatste opname maar een stukje, maar het volledige fragment is van een zodanig seksueel-provocatief gehalte dat je meteen begrijpt dat Kennedy haar in bed wilde hebben.

Maar als Jeudy een ouderwetse taperecorder in beeld brengt, en een vrouwenstem met een lijdende inslag laat horen, zij de kijker gewaarschuwd: zulke tapes bestaan niet, of in ieder geval zijn ze nooit boven water gekomen. Film en boek berusten, behalve op al bekende getuigenissen, op één bron, de voormalige politieman John Miner, die zegt dat hij bandopnamen heeft beluisterd van de sessies van Marilyn Monroe met haar laatste behandelend psychiater, Ralph Greenson.

Greenson, lange tijd de favoriete shrink van grote sterren in Hollywood, overleed in 1979, zonder ooit zelf in het openbaar inzicht te hebben verschaft in de inhoud van zijn sessies met Marilyn Monroe. Omdat hij de laatste is geweest die Monroe in levende lijve heeft gezien, heeft hij vaak van haar zelfmoord de schuld gekregen. Haar dood is trouwens met veel samenzweringstheorieën omgeven – sommigen zeggen dat het moord was.

Of Miner, die in 2005 voor het eerst transcripties publiceerde, de waarheid spreekt, is sterk de vraag. Schneider en Jeudy deert dat niet: in de film is ook een welbekend blootfilmpje uit de jaren vijftig opgenomen, waarvan vrijwel zeker is dat hier niet Monroe poseert. In ieder geval is Marilyn dernières scéances een mooie, beklemmende film. Van een filmster die verstrikt raakt in haar eigen psychische problemen en het beeld dat anderen van haar hebben, wil je alles weten. Zelfs, of misschien juist, als het niet waar is.

‘Marilyn, dernières scéances’. Canvas, woensdag 4/8 23.20-0.55u