Man van het volk wordt nu verketterd

De geboren Duisburger Adolf Sauerland was een geliefd burgemeester. Maar nu wordt hij vereenzelvigd met de dood van 21 mensen tijdens de Love Parade. Zijn aftreden wenkt.

Mensen die burgermeester Adolf Sauerland van Duisburg kennen, zeggen dat hij geen man is die makkelijk opgeeft. Misschien verklaart dat waarom hij zo lang op zijn stoel blijft zitten. Sauerland ligt onder vuur sinds de catastrofaal verlopen Love Parade in Duisburg, de massale ‘technoparty’ die tien dagen geleden aan 21 mensen het leven kostte. Ze kwamen om in het gedrang. Honderden bezoekers raakten gewond. De Duisburgse burgemeester wordt politiek verantwoordelijk gehouden voor het drama, maar Sauerland denkt er niet over om vrijwillig op te stappen.

Wel heeft hij laten weten dat hij bereid is om zich te laten wegstemmen, een procedure in de gemeenteraad die neerkomt op het aannemen van een motie van wantrouwen tegen hem. Zijn schriftelijke bereidverklaring hiertoe, gisteren ingediend, heeft Sauerlands politieke einde ingeluid. Het staat vrijwel vast dat hij vertrekt; de vraag is alleen wanneer. Een eerste officiële gelegenheid zou tijdens een zitting van de Duisburgse raad in oktober zijn, maar diverse fractieleden hebben al aangekondigd dat ze een spoedprocedure eisen. „Sauerland moet eerder worden weggestemd; hij is niet meer te handhaven”, zegt een politicus desgevraagd.

Adolf Sauerland was tot die onheilsdag zaterdag 24 juli een populaire burgemeester. Een man van het volk; een type om een biertje mee te drinken. Hij is een geboren Duisburger en kent de stad en z’n bewoners door en door. Het mag een persoonlijke verdienste heten dat hij het ‘rode’ Duisburg – vanouds een echte arbeidersstad – als burgermeester in 2004 wist te veroveren. Sauerland is lid van de CDU. Nog maar twee keer eerder in de naoorlogse geschiedenis werd Duisburg geregeerd door een Oberbürgermeister van christen-democratische huize.

Sauerlands alom geroemde daadkracht is hem bij de Love Parade mogelijk noodlottig geworden. Het is geen geheim dat hij een groot voorstander van het festival was. Het evenement zou zijn industriestad op een andere – culturele – manier op de kaart zetten. Duisburg ligt in het Ruhrgebied, dit jaar culturele hoofdstad van Europa. Veel beslissingen die Sauerland voor de Love Parade moest nemen, lijkt hij wat de uitvoering betreft te hebben gedelegeerd aan lagere functionarissen. Dat kan er mede de oorzaak van zijn dat de burgemeester tot nu toe iedere persoonlijke schuld voor het ongeluk afwijst.

Over schuld en verantwoordelijkheid zei de nieuwe Duitse president, Christian Wulff, dit weekend: „Los van concrete persoonlijke schuld is er ook nog politieke verantwoordelijkheid”. Na deze druk van de hoogste gezagsdrager van Duitsland, nog een partijgenoot ook, kon Sauerland niet anders dan een verklaring afgeven met daarin de mededeling dat hij „vanzelfsprekend” bereid is om zich te laten wegstemmen. Met deze tamelijk ingewikkelde procedure kiest hij voor „een stuk financiële zekerheid”, zoals in de Duisburgse politiek wordt opgemerkt. Bij een vrijwillig aftreden zou Sauerlands inkomen vrijwel volledig wegvallen. Als hij wordt weggestemd, heeft hij tot 2015 recht op zeventig procent van zijn maandsalaris van bijna elfduizend euro.

Adolf Sauerland is een man die slecht kritiek kan verdragen. In een interview met de West-Duitse tv-zender WDR vocht hij, na alle kritische vragen, met z’n tranen. Sinds het ongeluk is hij ondergedoken. Hij wordt nu verketterd wegens de Love Parade en zijn onjuiste en onhandige uitlatingen daarna. Dat hij geliefd was, en met voetbalfans op de tribune zat bij de lokale MSV Duisburg, is de stad vergeten. Zijn persoonlijke inzet voor de vlekkeloos verlopen nieuwbouw van een van de grootste moskeeën van Duitsland, die in de Duisburgse wijk Marxloh, telt niet meer. Sauerland zal tot in lengte van dagen worden vereenzelvigd met de verstikkingsdood van 21 jonge mensen in een tunnel in Duisburg, tijdens zijn burgemeesterschap.