Israël komt VN tegemoet over Gazavloot

Israël zal „in principe” meewerken aan het onderzoek onder auspiciën van de Verenigde Naties naar de gewelddadige entering van een zes schepen tellend hulpkonvooi op weg naar Gaza, eind mei. Dat heeft de Israëlische regering gisteren bekendgemaakt.

Het is voor het eerst dat Israël formeel meewerkt aan een VN-onderzoek naar eigen gedrag. VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon prees de stap van premier Benjamin Netanyahu. Het mandaat van de commissie lijkt echter beperkt. Getuigen, zoals Israëlische soldaten, zullen niet gehoord worden.

Tijdens de entering van het hulpkonvooi eind mei kwamen negen activisten om het leven, tientallen opvarenden en Israëlische commando’s raakten gewond. Het geweld leidde tot een wereldwijde storm van protest en een diepe crisis in de relatie tussen bondgenoten Turkije en Israël.

Volgens Israël hebben de commando’s uit noodweer een Turks-Amerikaanse en acht Turkse mannen doodgeschoten, omdat ze belaagd werden bij de entering. Opvarenden ontkennen dat en zeggen dat de commando’s als eerste schoten. Israël blokkeert de Palestijnse Gazastrook al enkele jaren, onder meer op zee. De activisten probeerden deze blokkade te doorbreken.

Volgens Israëlische media is premier Netanyahu overstag gegaan na zware druk van de Amerikaanse president Barack Obama om toch mee te werken aan een onderzoek naar de entering. Obama zou hopen dat de gehavende reputatie van Israël in de wereld zich op deze manier weer enigszins herstelt.

Over de wijze waarop de VN-commissie te werk zal gaan bestaat volgens een woordvoerder van Netanyahu nog altijd onenigheid. Israël en Turkije leveren beide een lid van de commissie, die zal worden geleid door de Nieuw-Zeelandse oud-premier Geoffrey Palmer. Het vierde en laatste commissielid is Álvaro Uribe, de binnenkort vertrekkende president van Colombia.

Netanyahu verleende tot nu toe alleen medewerking aan twee Israëlische commissies die los van elkaar onderzoek verrichten naar het incident rond het Gaza-konvooi.

Het eerste onderzoek, dat enkele weken geleden werd gepubliceerd, wees op grote fouten in de planning en uitvoering van de entering, maar wees geen schuldigen aan. De VN-commissie mag de resultaten van de twee Israëlische onderzoeken gebruiken.