Griekse truckers gaan weer rijden, al kost het moeite

Griekse truckers gaan weer aan het werk. Na de staking, waardoor benzinestations in het hele land zonder voorraad zaten, wordt er nu gepraat met de regering.

Athene, 2 aug. - Honderden vrachtwagenchauffeurs wachten zondagmiddag op de zesde verdieping van het vakbondsgebouw in Athene op de leiding. De mannen die namens hen met de regering hebben onderhandeld, treuzelen nog in de bestuurskamer. Zweetlucht en sigarettenrook mengen. Dan lopen ze met lood in hun schoenen door de menigte potige kerels op de gang.

Uit de scheldpartijen blijkt dat iedereen de onvermijdelijke boodschap al kent, maar niet wil horen: de leiding adviseert de staking op te schorten. Het geschreeuw en gevloek tijdens de emotionele discussie die volgt is verdiepingen lager te horen. De truckers stemmen uiteindelijk in met het voorlopige einde van hun staking. ,,Wat kun je anders, de volgende stap is dat de regering tanks inzet”, zegt een van hen.

Daarmee is de regering de winnaar van een cruciale krachtmeting met de vrachtvervoerders, die Griekenland de afgelopen week in zijn greep hield. Liberalisering van deze sector is een belangrijke stap in de hervorming van de economie, zoals die wordt geëist door de Europese Unie, de Europese Centrale Bank en het IMF in ruil voor een noodkrediet van 110 miljard euro dat dit voorjaar werd toegezegd.

Daarvoor moet de regering echter eerst door een muur van scheefgroei beuken. Vrachtwagenchauffeurs hebben een vergunning nodig om met hun eigen wagen te mogen werken. Sinds 1971 is het aantal vergunningen in Griekenland gelijk, 33.000. De vraag naar wegtransport is sindsdien sterk gegroeid. De vergunningen worden voor honderdduizenden euro’s verhandeld en drijven de kosten van transport op.

Economen voorspellen procentpunten extra economische groei en lagere prijzen voor iedereen als de sector wordt geliberaliseerd.

Fotis Drakoulis (30) nam in 2004 een hypotheek van ruim een ton op het huis van zijn ouders om een vergunning en een vrachtwagen te kunnen kopen. Dat geld is hij kwijt als het vergunningenstelsel wordt afgeschaft, vertelt hij.

De wet die voorligt bepaalt ook dat over drie jaar iedere vervoerder een parkeerplaats moet hebben, een opslagruimte voor de goederen en een wagen met een schone motor.

„Voor een kleine verhuizer als ik zijn dat soort investeringen niet op te brengen”, zegt Drakoulis, hoewel hij begrijpt dat modernisering van de sector nodig is. „Ik heb één wagen. Als mensen verhuisd moeten worden, bellen ze me. Waarom wil de regring mij dwingen daarmee te stoppen?”

Actievoerende collega’s van Drakoulis springen af en toe op van hun campingstoeltjes en sprinten tussen hun wagens door naar de stoplichten in de wijk Elliniko. Op de driebaansweg bij de hoofdstad is een rijdende vrachtwagen gesignaleerd. Dat is tegen de afspraak, dus mogelijk is het een stakingsbreker. Onverbiddelijk dwingen ze hem naar de kant en grissen de autopapieren uit zijn cabine. Het gesputter van de bestuurder dat hij geen lading heeft en op weg is naar een garage, heeft geen zin. „Waarom zitten die twee Irakese sjouwers dan naast je?”

Op de overige banen rijdt het verkeer echter gewoon door. Na een paar dagen nijpende schaarste doordat tankwagens niet reden, is het grootste deel van de dag weer brandstof te krijgen. Bestuurders in de rij voor de pomp kijken alleen nog chagrijnig omdat ze maar voor twintig euro mogen tanken, om de benzine eerlijk te delen.

Het land draait door, al kost het moeite. Olie maatschappijen gebruiken nu hun eigen tankwagens. Het leger is ingezet om ziekenhuizen, vliegvelden en elektriciteitsmaatschappijen te voorzien. De marine helpt op eilanden de ergste nood te ledigen. De grootste problemen zijn voor de boeren, die hun rijpe perziken en abrikozen zien wegrotten bij gebrek aan vervoer.

Op het tafeltje naast de geparkeerde trucks ligt een dwangbevel. De regering vaardigde woensdag een noodverordening uit om de truckers te dwingen weer aan het werk te gaan. Sindsdien is verder staken strafbaar en kan beslag worden gelegd op de wagens.

Voor de crisis zou het niet zover zijn gekomen. Dan was het vergunningenstelsel onder druk van de vervoerderslobby met rust gelaten, zoals de afgelopen decennia is gebeurd. Maar nu zijn er geen zakken geld. Er moet gesneden worden. Op dit moment is een delegatie van de ‘troika’ van IMF, EU en ECB op bezoek in Athene om te controleren of Griekenland zich houdt aan de voorwaarden voor het noodkrediet. De regering ligt op koers. De overheidsuitgaven zijn fors verminderd. Pogingen om de inkomsten te verhogen en structureel te hervormen stuiten echter op gevestigde belangen.

De confrontatie met de vrachtwagenchauffeurs zet de toon voor de rest van het jaar en moet laten zien hoe vastberaden de regering is, stelt professor George Pagoulatos van de Athens University of Economics and Business (AUEB). „Na de boeren met hun wegblokkades en de dokwerkers die cruiseschepen tegenhielden, proberen nu de vrachtwagenchauffeurs de regering te chanteren.” Voor meer dan zeventig beroepen gelden regels zoals vaste tarieven of een maximaal aantal vergunningen.

,,De regering probeert ons te intimideren”, zegt Gorgos Simopoulos (58), die auto’s vervoert. „Waarschijnlijk omdat we de eerste zijn in een lange rij beroepsgroepen die dit zal overkomen.”

De manier waarop ze werken omschrijven de truckers zelf als het midden tussen een dienstverband en ondernemen. „In de vergunning investeren stond vrijwel gelijk aan een werkgarantie”, omschrijft Simopoulos.

Ze voelen zich nu nog vrij, benadrukt de groep collega’s aan zijn tafel. Hoog boven het verkeer in hun eigen truck, maar met een vangnet. Dat soort constructies bestaan niet meer in het moderne Griekenland dat de regering, met op de achtergrond de EU en het IMF, beoogt. „Ons wacht een toekomst als onderbetaalde loonslaaf bij een groot transportbedrijf.”

De redenatie van de truckers krijgt weinig sympathie, van publiek noch van experts. ,,Het is ontzettend goed ze te dwingen als echte ondernemers te werken”, reageert Panos Tsakloglou, professor Europese Economische studies aan de AUEB. ,,Hun monopolie stimuleert ze totaal niet om bijvoorbeeld in onderhoud van hun materieel te investeren.”

De wagenvloot is verouderd. Puffende oude trucks en bussen vervuilen en geven Griekenland vanaf de snelweg soms het aanzien van een ontwikkelingseconomie.

,,Al twintig jaar discussiëren we erover dit aan te pakken en er gebeurt niets. De aanwezigheid van IMF en EU werkt als een katalysator voor dramatische veranderingen”, zegt Tsakloglou enthousiast. Het land moet vooruit.