Geen woorden maar beelden

Necrologie

De Italiaanse Suso Cecchi d’Amico schreef scripts voor ruim honderdtien films.

De Italiaanse scriptschrijver Suso Cecchi d’Amico is dit weekend op 96-jarige leeftijd overleden. Haar naam staat op de titelrol van ruim 110 films, waaronder Vittorio de Sica’s Ladri de Bicicletti (Fietsendieven, 1948), Francesco Rosi’s Salvatore Giuliano (1962) en Visconti’s Il Gattopardo (De Tijgerkat, 1963).

Cecchi d’Amico stamde uit een kunstenaarsgezin. Haar moeder was de Toscaanse schilder Leonetta Pieraccini, haar vader de essayist Emilio Cecchi. Omdat haar tijdens de oorlog ondergedoken echtgenoot Silvio d’Amico met gezondheidsproblemen kampte, werd zij kostwinner. Dat deed de in Zwitserland en Cambridge opgevoede Cecchi d’Amico eerst met vertalingen. Maar via contacten in de filmwereld – haar vader leidde in de jaren dertig het staatsfilmbedrijf Cines – kon ze al snel aan de slag met filmscenario’s.

Cecchi d’Amico werkte in haar lange carrière samen met grote namen van de Italiaanse cinema: De Sica, Antonioni, Francesco Rosi, Mario Monicelli en Franco Zeffirelli. Het meest intensief was haar relatie met Luchino Visconti. Voor hem schreef ze ze ondermeer aan Rocco e i suoi fratelli en aan de bewerking tot filmscript van de historische roman De tijgerkat van G. Tomasi Di Lampedusa.

In haar vak, zo vond Cecchi d’Amico, ging het er niet om de woorden te vinden, maar de beelden te volgen. Ze was vaak op de set te vinden om te helpen met scriptwijzigingen op de valreep. In veel films, zoals Fietsendieven, was ze één van schrijvers op de rol: in interviews verduidelijkte ze haar bijdrage. Zo miste Fietsendieven een pakkend besluit. Cecchi d’Amico verzon dat de vader, die met zijn zoontje een hele dag vergeefs naar zijn gestolen fiets heeft gezocht, zelf een fiets probeert te stelen: een treurig demasqué dat tegelijk de band tussen vader en zoon verdiept. Bij Roman Holiday (1953), waarin een journalist een incognito prinses op sleeptouw neemt, verzorgde zij de Italiaanse touch: haar pikant geachte bijdrage was om de prinses (Audrey Hepburn) in de pyjama van de journalist te laten slapen. Haar komisch talent kon ze kwijt bij Monicelli: ze kreeg in 1975 een Oscarnominatie voor Casanova 70.