Achterban CDA blijft huiverig voor samenwerking met PVV

De PVV krijgt te veel invloed als die partij een coalitie van VVD en CDA gedoogt, vinden prominente CDA’ers. „Wilders is te glibberig.”

„Dit moeten we zo niet laten gebeuren.” Korter kan de Limburgse CDA-gedeputeerde Ger Driessen het niet zeggen. „Er zijn veel te veel onbesproken punten. Wat gebeurt er met de vrijheid van godsdienst? En met de vrijheid van onderwijs? Wat gebeurt er internationaal? Niemand weet wat er gaat veranderen in dit land.”

Meerdere CDA-prominenten verzetten zich tegen de onderhandelingen van het CDA met VVD en PVV over een minderheidskabinet. Ze vinden dat de PVV te veel invloed krijgt. Sommigen bekritiseren de rol van hun partijgenoot, informateur Ruud Lubbers, die van de koningin op zoek moest naar een meerderheidskabinet en niet naar deze minderheidsvariant. Voormalig minister Bert de Vries: „De PVV is een partij die er op uit is tegenstellingen op te kloppen, in plaats van te overbruggen. Mijn partij moet de laatste zijn die daaraan meedoet.”

Voormalig Europarlementariër en voorzitter van het wetenschappelijk instituut van het CDA Arie Oostlander vindt Wilders „veel te glibberig” om een minderheidskabinet van VVD en CDA vanuit de Kamer te steunen. Voorzitter van de HBO-Raad Doekle Terpstra heeft kritiek op partijgenoot informateur Lubbers: „Hij moet de mogelijkheid onderzoeken van een meerderheidscoalitie met PvdA, CDA en VVD. Conform de opdracht van de koningin.”

Gedeputeerde Driessen vindt dat CDA en VVD alleen met de PVV kunnen samenwerken in een meerderheidskabinet. „Dan merk je vanzelf of je eruit komt of niet. Maar er zijn geen goede analyses gemaakt. We zijn in een onverantwoorde maalstroom terechtgekomen. Straks krijg je het beeld: Den Haag regelt het wel even als de rest van Nederland op vakantie is.”

Waarnemend partijvoorzitter Henk Bleker schrijft vandaag in een verklaring op de CDA-website dat „een coalitie van drie partijen, inclusief de PVV, over de hele breedte van de partij op grote bezwaren stuit. Een aantal standpunten van de PVV botst met onze principes.” Bij een minderheidskabinet VVD-CDA zullen met de PVV inhoudelijk afspraken gemaakt moeten worden opdat de principes van het CDA niet in het geding komen, aldus Bleker. Tot onvrede van Driessen: „De PVV komt zo wel heel makkelijk weg. Zoiets regel je niet even op een achternamiddag.”

De politieke werkelijkheid is dat op alle andere coalities blokkades liggen van andere partijen, zegt Hans Janssen, CDA-voorzitter in Brabant. „Maar dat wil niet zeggen dat samenwerking met de PVV rond is. Er is nog een lange weg te gaan.” Een maand geleden hield de afdeling Brabant een vergadering over de verkiezingsresultaten van 9 juni. Toen bleek dat er „veel aversie is tegen samenwerking met de PVV”, zegt Janssen. „En die is niet weg.”

Hij wijst op de internationale positie van Nederland, ontwikkelingssamenwerking, de positie van minderheden in de samenleving en de grondwet. Allemaal zaken waarover de partijen verschillend denken. „Onze onderhandelaars moeten straks met een realistisch en zeer verdedigbaar akkoord naar het congres komen. Voor je het weet wordt ons voor de voeten geworpen: het CDA moet weer zonodig regeren.”