De stier die het scherp zag

Het stierenvechtverbod in Catalonië herinnert Pek van Andel aan een verhaal over de bijziendheid van vechtstieren.

Bijziend of niet? Penseeltekening van stierengevecht, Picasso III. Cercle d'Art CCL 194055 1959, from 3rd Book in 'Toros y Toreros', published by le Cercle d'Art in 1961 (Indian ink on paper) Picasso, Pablo (1881-1973) CERCLE D'ART, ,
Bijziend of niet? Penseeltekening van stierengevecht, Picasso III. Cercle d'Art CCL 194055 1959, from 3rd Book in 'Toros y Toreros', published by le Cercle d'Art in 1961 (Indian ink on paper) Picasso, Pablo (1881-1973) CERCLE D'ART, ,

Dit stierenvechtverhaal hoorde ik ooit: een Spaanse vechtstier nam bij de eerste confrontatie al de toreador op de horens en slingerde hem in de lucht. Hij landde op zijn hoofd en brak zijn nek.

De ‘speelstier’ – een Spaanse uitdrukking – werd afgemaakt en door justitie in beslag genomen. Bij ontleding bleek deze tot ieders verbazing contactlenzen te dragen. De lenzen corrigeerden de bijziendheid van de stier zodat hij de toreador haarscherp kon zien. Met als gevolg dat hij hem direct op de horens kon nemen. Arenastieren worden namelijk geselecteerd op bijziendheid. En vóór hun optreden in een stadion worden ze opnieuw met een skiascoop (oogsterktemeter) bekeken, om te verifiëren dat ze echt tweezijdig pathologisch bijziend zijn.

De recherche zocht naar een criminele verklaring. Eén invalshoek was: Cherchez la femme! En voilà: een biologiestudent bleek op dezelfde vrouw verliefd te zijn als de stierenvechter en had dus een motief om zijn rivaal uit te schakelen. Toen de student bij zijn verhoor geconfronteerd werd met de lenzen, bekende hij – in tranen – de optische protheses heimelijk op de beide hoornvliezen van de vechtstier te hebben gezet, nadat de stier voor de wedstrijd voldoende bijziend was bevonden om de arena te betreden. Enfin, hij werd voorgeleid voor moord met voorbedachten rade en kreeg twaalf jaar cel.

U wilt natuurlijk weten wanneer en waar dit drama plaatshad. Wel, het hele verhaal is verzonnen. Het komt uit de rijke fantasie van mijn leermeester Jan Worst (83), een oogarts in ruste uit Haren.

Een Spaanse collega had hem ooit verteld dat hij in zijn jonge jaren had geambieerd om stierenvechter te worden. Maar na een poging hiertoe had hij de machodroom opgegeven en zich tot oogarts laten scholen. Bij zijn opleiding tot stierenvechter had hij namelijk geleerd dat alle vechtstieren ziekelijk bijziend zijn, zodat ze geen echt gevaar vormen voor de toreador. En aan dit bedrog wilde hij niet meedoen, voor hem was de lol eraf, hij vond dat niet sportief. Tijdens een vakantie heb ik in een wetenschappelijke bibliotheek in Madrid een poging gedaan dit verhaal te staven. Of stieren diepte en kleuren kunnen zien is inderdaad de vraag. Over eventuele bijziendheid van speelstieren heb ik niets kunnen vinden. In een vakblad schreef ik hier eerder over, en riep op of een bioloog die stierenbijziendheid niet eens goed kon onderzoeken. Want als het waar blijkt, zou het een goed additioneel argument zijn tegen stierenvechten zijn.

Youp hervat 14 augustus zijn column