De les van Duisburg

Wat een schandaal! Negentien jonge mensen doodgedrukt, doodgetrapt. Meer dan driehonderd mensen raakten zwaargewond. En de verantwoordelijken proberen zich eruit te praten, men zal „in de komende weken en maanden grondig moeten onderzoeken” wat tot deze catastrofe bij de Love Parade in Duisburg heeft geleid.

Dat zal wel. De politie heeft de documenten reeds in beslag genomen, rechtbanken zullen het vreselijke gebeuren in Duisburg ontwarren en de schuld in stukken ontleden.

Maar men mag nu ook al een paar eenvoudige waarheden opnoemen. Bijvoorbeeld: de organisatoren van de grootste massabijeenkomst in Duitsland konden het niet aan. De verantwoordelijken moeten betalen voor hun grootheidswaan. Op waarschuwingen van deelnemers werd niet gereageerd, levens werden achteloos op het spel gezet.

Want wat verwacht men eigenlijk van jonge mensen die naar zo’n megamanifestatie komen? Dat ze de braafheid zelve zijn? Dat ze niet alles zullen proberen om op het terrein te komen? Dat ze nooit hekken omvergooien om snel vooraan te komen? Hebben de crisisonderzoekers niet gezien hoe mensen bij eerdere Love Parades in bomen, op stoplichten en in lantaarnpalen hingen? Zo ging het in de Strasse des 17. Juni in Berlijn, waar men van alle kanten weg kon lopen – en niet via een tunnel en een laadperron met maar weinig uitgangen.

Zelfs met de gevolgen van een bomexplosie hadden de organisatoren tevoren rekening gehouden. Was het dan zo moeilijk in het ergste geval overmoedige jongeren in te calculeren die zich via een verboden weg in de menigte storten en paniek veroorzaken? Zou iets dergelijks niet ook gebeurd zijn als het was gaan onweren?

Dit is geen ‘tragedie’ zoals men ons wil wijsmaken. Hier is niemand schuldeloos schuldig geworden – een noodlottige verwikkeling voor de hoofdrolspelers ziet er anders uit. Niemand is blind dit ongeluk binnengerend. De catastrofe is juist zo’n schandaal omdat iedereen gewaarschuwd was: de stad, de politie, de organisatoren, wetenschappelijke adviseurs.

Tien jaar geleden kwamen bij het muziekfestival in het Deense Roskilde negen mensen om het leven, omdat ze neervallen op de glibberige grond en verstikten onder de aanrukkende mensen. Een jaar geleden gelaste men in Bochum de Love Parade dapper af, omdat men vond dat de infrastructuur van de stad niet volstond – wat een vooruitziende blik! Twee jaar geleden bezochten in Dortmund zegge en schrijve 1,6 miljoen het feest. Dat kon toch voor Duisburg slechts betekenen: er kan iets onverwachts gebeuren, de infrastructuur kan niet op niveau zijn, er kunnen zulke aantallen mensen op het feest afkomen. Precies zo is het gegaan.

De Love Parade, een kind van de vrijetijdsmaatschappij en nazaat van de vredesbeweging, is voorbij. De feestvreugde bij de mensen, die nog maar een aantal dagen geleden tijdens het WK-voetbal konden genieten van de charme van de massa’s, is gedoofd. De mensenmassa is een veiligheidsrisico geworden.

Lokale politieke beslissingen voor zulke grote evenementen moeten in de toekomst veel nauwgezetter worden overdacht. Veiligheid moet daarbij de absolute prioriteit krijgen. Dat is de les van de Duisburgse catastrofe.