Het CDA moet gaan regeren

Een partij die in tijden van politieke impasse gaat regeren, oogst waardering.

Daarom moet het CDA kiezen voor een coalitie met de PVV en de VVD.

Het zetelaantal van het CDA is bij de Kamerverkiezingen van 9 juni gehalveerd, maar de partij is terug in het centrum van de macht. Dat werd woensdagavond treffend geïllustreerd met de aanstelling van Minister van Staat en oud-premier voor het CDA Ruud Lubbers tot informateur. Daarmee ligt de sleutel voor een nieuwe regering in handen van een CDA’er. En nu de formatie van Paars Plus „definitief” (Mark Rutte) mislukt is, resteren slechts twee formatiemogelijkheden: VVD, CDA en PvdA en VVD, CDA en PVV.

De onderhandelingen over Paars Plus zijn gestrand omdat VVD en PvdA het niet eens konden worden over de hoogte van de bezuinigingen. Om die reden ligt een rechtse coalitie nu het meest voor de hand. VVD-leider Rutte heeft tot nog toe steeds gezegd dat zo’n coalitie zijn voorkeur heeft, en volgens PVV-leider Geert Wilders is een rechtse coalitie „echt het allerbeste voor Nederland”.

Alleen het CDA heeft tot dusverre de boot afgehouden. Fractievoorzitter Maxime Verhagen heeft in een Kamerdebat over de verkiezingsuitslag zoveel bezwaren tegen de PVV opgeworpen dat er bijna sprake leek van een blokkade. Bij een deel van de achterban van het CDA is de weerstand tegen de PVV zo groot dat diepe verdeeldheid binnen de partij niet denkbeeldig leek. En bovendien: het CDA had fors verloren, en daarom was bescheidenheid op zijn plaats.

Maar nu er sprake is van een diepe politieke impasse kan het CDA niet op zijn handen blijven zitten. En wel om de volgende redenen:

1 De financieel-economische nood is hoog en (sociaal-)liberale partijen als PvdA, D66 en GroenLinks willen de lasten verzwaren en aan de hypotheekrenteaftrek morrelen. Rutte heeft op dit punt moedig standgehouden. Het zou het CDA sieren als het in deze situatie zich aandient als partner die bereid is om in een nieuwe coalitie de maatregelen te nemen die noodzakelijk zijn om Nederland er financieel-economisch weer bovenop te helpen.

2Paarse partijen hebben in het recente verleden aangetoond dat zij scholen, kerken en verenigingen (politieke partijen) niet langer de ruimte en de vrijheid gunnen om hun interne gang van zaken te ordenen naar de eigen waarden en normen. Hún normen, de normen van secularisme en gelijkheid, moeten overal gelden. De verantwoordelijkheid om in de samenleving tegenspel te bieden aan deze tendens rust op de schouders van het CDA.

3 Wilders heeft uitspraken gedaan die niet kunnen worden opgenomen in een regeerakkoord waar ook de handtekening van het CDA onder komt te staan. Maar is dit een reden om te weigeren met de PVV aan de onderhandelingstafel aan te schuiven? In tal van publicaties is de PVV weggezet als een partij van bange mensen die Nederland zo snel mogelijk willen schoonvegen. Maar is dat zo? Maken veel PVV-stemmers zich niet gewoon zorgen over de veiligheid in hun straat en over het gebrek aan maatschappelijke binding? En zijn zij niet naar de PVV uitgeweken omdat de traditionele partijen geen antwoord konden en/of wilden geven op hun kritiek? Berust er dan geen ereschuld op de middenpartijen, en zeker op een partij met tradities als het CDA, om de verantwoordelijkheid te nemen voor het goedmaken van deze eerdere nalatigheden?

4 Wanneer het CDA nu voor zijn verantwoordelijkheid wegloopt, rest de partij een rol in de oppositie. Een oppositiepartij met 20 zetels dreigt niet alleen in de media insignificant te worden, maar kan zich ook overgeven aan een somber zielenpeuren dat helemaal niet nodig is.

Het CDA moet in het landsbelang een constructieve bijdrage leveren aan de vorming van een nieuwe coalitie. Een partij die in de huidige situatie van financieel-economische malaise en van politieke impasse zijn verantwoordelijkheid neemt, zal door de eigen achterban en de kiezers niet worden afgestraft maar juist waardering oogsten.

Jan Louis Burggraaf is advocaat te Amsterdam en lid van het CDA.

Praat mee over de benoeming van Lubbers op nrcnext.nl