Duur hoor, zo'n verloren bioloog

De overheid kan MSD’ers helpen als het haar ernst is met de kenniseconomie, vinden Henk Jan Out en Dick de Zeeuw.

Er lijkt een Science Park in Oss te komen waar eventuele bedrijvigheid van ontslagen wetenschappers van Organon kan worden gehuisvest. Dat heeft minister Van der Hoeven (CDA, Economische Zaken) voorgesteld.

Geneesmiddelonderzoek is een kostbare aangelegenheid en omvat vele elementen. Biologen zijn nodig om moleculaire ‘targets’ te vinden die kenmerkend zijn voor ziektes. Chemici kunnen stoffen maken die op deze targets ingrijpen en dus mogelijkerwijs het ziekteproces beïnvloeden. Farmaceuten moeten proberen deze stoffen te verpakken en op een adequate wijze in de mens te krijgen. Toxicologen kijken naar de veiligheid in proefdieren. Farmacologen onderzoeken het gedrag van deze nieuwe stoffen in het lichaam. Medici doen uitgebreide studies om de veiligheid en effectiviteit van nieuwe geneesmiddelen aan te tonen. Alle biomedische disciplines spelen dus een rol in de verwezenlijking van een van de belangrijkste medische interventies in onze gezondheidzorg: het voorschrijven van een geneesmiddel.

Grote farmaceutische bedrijven worden geconfronteerd met exploderende kosten om nieuwe geneesmiddelen te ontwikkelen. Daarnaast stelt de overheid steeds meer eisen waaraan onderzoek moet voldoen. Ook stijgen de kosten van de gezondheidszorg en staan vergoedingen van geneesmiddelen wereldwijd onder druk. De honderden miljoenen die geïnvesteerd worden om een geneesmiddel bij de patiënt te krijgen, kunnen dus bijna niet meer worden terugverdiend. Het is dan ook begrijpelijk dat farmaceutische bedrijven fuseren om kosten te besparen, maar het is wrang dat juist Nederland daar de dupe van lijkt te worden.

De politiek kan een belangrijk gebaar maken. In de eerste plaats door te benadrukken dat het haar ernst is met de kenniseconomie door haar goede intenties om te zetten in daden. Om geneesmiddelonderzoek mogelijk te maken, worden in Nederland hoogwaardige en dure biologen, chemici, farmaceuten, farmacologen en medici opgeleid op kosten van de belastingbetaler. De overheid heeft er belang bij hun een inspirerende baan in eigen land te kunnen bieden met voldoende carrièreperspectieven. In alle studies die de laatste jaren gedaan zijn naar de plaats van Nederland in het internationale geneesmiddelonderzoek is duidelijk geworden dat Nederland een prominente internationale rol speelt. Er zijn ook sterke aanwijzingen dat door de aanwezigheid van een grote farmaceutische R&D site in een land, de lokale academische onderzoeksactiviteiten toenemen. De samenwerking tussen bijvoorbeeld de Radboud Universiteit Nijmegen en Organon/MSD Oss is daar een goed voorbeeld van.

In de tweede plaats kan de overheid de regelgeving vereenvoudigen zodat klinische studies sneller van start kunnen gaan. Alle partijen ervaren deze regeldruk als beknellend en onnodig. Nederland dreigt ook hier het onderspit te delven ten opzichte van bijvoorbeeld Oost-Europese en Aziatische landen waar het voor farmaceutische bedrijven vaak aantrekkelijker is om onderzoek te doen omdat nationale goedkeuringsprocedures daar sneller verlopen en de overheid deze farmaceuten graag over de vloer heeft.

Ten slotte, de overheid moet nu een signaal geven naar de binnenkort ex-medewerkers van MSD in Oss dat zij niet tevergeefs heeft geïnvesteerd in hun kostbare opleiding. Dit kan door de lokale bedrijvigheid maximaal te stimuleren en entrepreneurschip van de wetenschappers aldaar te faciliteren. Daarmee biedt zij hun niet alleen een mogelijkheid in hun bestaan te voorzien, maar behoudt zij tevens hun kennis voor dit land. De overheid moet nu snel financiële steun toezeggen, omdat in de komende weken duidelijk moet worden of het beoogde Science Park levensvatbaar is.

Dr. H.J. Out en prof.dr. D. de Zeeuw zijn resp. bestuurslid/medewerker van MSD in Oss en voorzitter van de Federatie voor Innovatief Geneesmiddelonderzoek in Nederland.

    • Henk Jan Out
    • Dick de Zeeuw