Soms kan Emma niet, ze volgt dan college

Zijn Franse studentes zo armlastig dat ze zich moeten prostitueren?

Of is ‘student’ een label dat goed werkt bij de marketing van seks?

Alles mag, zeggen ze. Geen taboes. Ze noemen zich Lio, Natascha, Emma, Alex en ze zijn niet elke dag beschikbaar. Twee avonden per week maximaal, meldt de een. Alex heeft overdag altijd college, en ook nog vaste straatavonden aan de noordkant van Parijs.

Emma is nooit te krijgen zonder wachttijd, minimaal twee dagen „omdat ik in mijn planning rekening moet houden met andere activiteiten.”

Lio’s troef is geilheid. Studeren is haar niet genoeg, ze zoekt betalende mannen „om aan mijn seksuele behoeften te voldoen”.

Anderen onderstrepen dat zij als studenten in staat zijn een gesprek op niveau te voeren. Sommige klanten willen eerst erkenning als mens. Dat is wel duurder, maar ook daarna geldt: alles mag. Bijna alles.

Want er zijn grenzen. Eén ervan is: jezelf bloot geven. Mannen die alleen maar vragen willen stellen, en dan ook nog beroepshalve, zijn gevaarlijk. „Al betaalt u ervoor”, bitst Lio die haar 06 op een internetforum had achtergelaten, „dan zou ik u niets vertellen. Ik houd mijn werk en privéleven gescheiden.”

Emma, die via e-mail „anekdotes” belooft over de verrijkende combinatie van prostitutie en een letterenstudie, wikkelt in feite alleen haar lijstje voorwaarden en selling points af. Je weet maar nooit. Hij zegt wel dat hij journalist is, maar...

Prostitutie is carnaval met entreegeld: de rol in het dagelijks leven móét worden afgelegd. Een verkleedpartij zonder kleren. De studenten/prostituees zouden waarschijnlijk meer vertellen als ze geloofden dat de vragen van de journalist/man maar een voorwendsel waren.

Maar zijn zij dan wel studenten? De meesten ongetwijfeld niet, volgens de politie. „Student” is in deze branche in de eerste plaats een marketingterm. Jong en hoogopgeleid, meestal van goede komaf, staat voor: niet de laagste prijsklasse. Eerder escort dan Bois de Boulogne.

Af en toe wordt een netwerk opgerold van nepstudenten: met studentenkaart, voor de verblijfsvergunning, maar nooit college.

Maar ze zijn er wel, studenten die prostitutie en studie combineren. Hoeveel, dat is niet te zeggen, meent de jonge sociologe Eva Clouet. „Het gaat bijna altijd om gelegenheidsprostitutie via internet. Dat ontsnapt aan elk overzicht.” Clouet is zelf vijf jaar bezig geweest met het onderwerp en interviewde en begeleidde in totaal 25 studenten uitgebreid.

Het eerste jaar was ze bezig uit te vinden hoe echte studenten op het internet te onderscheiden in het erotische contactaanbod. Sporadische beschikbaarheid bleek een van de sleutels. Zoals ook deelname aan bepaalde internetfora waarop het onderwerp van harte besproken wordt door ervaringsdeskundigen en nieuwsgierige volgers, „zonder moraliserende oordelen”.

Nu, vijf jaar later, beschouwt Clouet studenten al met al als een niet erg afwijkende categorie in een veel grotere groep van ‘deeltijdprostituees’ die hun inkomsten aanvullen met ongeregelde afspraken via internet. „U zult versteld staan van de diversiteit in de profielen”, e-mailt Clouet, op reis in het buitenland. Ze werkte onder meer in Toulouse met onderwijzers, advocaten, apothekers en postbodes. Maar studentes krijgen meer aandacht in het publieke debat. „Het is een onderwerp dat lekker verkoopt. Seks en geld gemengd met dat mooie studentenwereldje... perfect!”

Eind 2007 ontdekte Frankrijk de studentenprostitutie opeens. De jongerenafdeling van de vakbond Sud beweerde dat zo’n 40.000 studenten – voornamelijk vrouwen – hun lichaam verkochten om hun studie te kunnen betalen. Een onwaarschijnlijk hoog aantal, want volgens de politie in Parijs zijn er maar 15.000 tot 20.000 prostituees in heel Frankrijk. Maar tussen de illegale immigranten uit Afrika en de legale armen uit Oost-Europa vielen de studenten snel op.

Een Parijse uitgever vroeg Clouet, toen zelf nog studente, een opstel uit te werken tot een essay over „studentenprostitutie in het internettijdperk”. En publiceerde tegelijkertijd een egodocument van een zekere Laura D. die haar „dure studie” had betaald met haar lichaam, en daaraan bijna geestelijk ten onder ging. Van dat verhaal werden vervolgens twee films gemaakt.

Studentenprostitutie ging gelden als een nieuw bewijs van de groeiende nood onder de jonge generaties. Enerzijds is de druk om te gaan studeren groot. Een diploma is de beste garantie om te ontsnappen aan jeugdwerkloosheid, die chronisch boven de 20 procent ligt.

Aan de andere kant groeit de armoede onder studenten. Beurzen zijn betrekkelijk zeldzaam in Frankrijk, en zo’n 100.000 studenten leven volgens officiële cijfers onder de armoedegrens. Op campussen in studentensteden zijn voedselbanken voor studenten een bekend verschijnsel geworden.

Aurore Saureau (22), derdejaarsstudente rechten in Poitiers, was geschokt door de gedachte dat Franse studenten uit armoede in de prostitutie terechtkomen. Vorig jaar meldde zij zich aan bij een project over prostitutie onder studenten. Een jaar lang hield zij enquêtes, werkte mee aan gespreksavonden en conferenties.

Rechtstreekse getuigenissen werden opgetekend door een arts. Van 2.600 ondervraagden bleek 10 procent studenten te kennen die zich weleens voor seks hadden laten betalen. Vooral in het dure Parijs, zegt Saureau. „Soms gewoon voor een restaurantbon of een tijdje onderdak.”

„Er is een gebrek aan realisme”, zegt studentenarts Marie Pluzanski, die in Poitiers de campagne tegen studentenprostitutie leidt. „Als een ontredderde student in geldnood vaagjes zegt ‘ach, ik red me wel’ is het oppassen.”

Volgens Eva Clouet hebben zich prostituerende studenten bijna altijd conflicten thuis. „Ontsnappen aan strenggelovige ouders, een jeugd waarin seks en verliefdheid taboe waren, er is altijd wel iets extra’s.”

Ook sociale invloed speelt een rol, denkt studente Aurore Saureau. Om erbij te horen moet je in sommige studentenkringen geld hebben én openlijk seksueel gedrag vertonen. In Poitiers zijn sinds vorig jaar, net als in andere Franse steden, skins parties in opmars. Rockende, snuivende, drinkende jongeren filmen elkaar, met een voorkeur voor al dan niet betaste vrouwelijke lichaamsdelen. Die filmpjes worden rondgestuurd, en soms doorverkocht.

„Er is een glijdende schaal in wat seksueel aanvaardbaar is”, denkt Saureau, die ook van belang vindt dat „van beroemdheden op internet altijd wel seksueel getinte filmpjes te vinden zijn. Seks is een geaccepteerd middel geworden om iets te bereiken”.

Rectificaties / gerectificeerd

Correcties & aanvullingen

In de onderkop van het coververhaal van gisteren wordt ten onrechte gesuggereerd dat 10 procent van de ondervraagde studentes wel eens seks heeft voor geld. Uit het stuk blijkt duidelijk dat 10 procent zegt zo iemand te kénnen.