Onbekende Justin Bieber is idool van tieners

Een uitgekiende strategie zorgde ervoor dat tienerzanger Justin Bieber wereldwijd populair werd. Internet speelde daarbij een belangrijke rol.

Bluesheld Willie Dixon wist het al, toen hij zong in het nummer Back Door Man: „The men don’t know/ But the little girls understand.” Zo weten jonge meisjes nu zeker dat Justin Bieber de grootste, belangrijkste en beste popster van het moment is. En niet zomaar een paar meisjes weten dit; het zijn er wereldwijd zo’n veertig miljoen.

Justin Bieber is een zestienjarige zanger uit Canada, met een stem als vloeibare honing en ogen als een cocker spaniel. Deze Justin Bieber heeft het afgelopen jaar wereldwijd een imperium gebouwd, op basis van twee cd’s en ontelbare YouTube-filmpjes. Waar hij maar komt vallen hordes meisjes flauw en staan standaard inmiddels een paar ambulances paraat. Bieber zorgt voor stijgende oplagecijfers bij tienertijdschriften, dankzij de bijgeleverde levensgrote Bieber-posters; hij heeft het Bieber-kapsel gelanceerd (naar voren geföhnde pieken die het gezicht omlijsten) en de loopbaan van ontdekker Usher – de r&b-zanger – een nieuwe impuls gegeven.

De carrière van Justin Bieber doet denken aan het verhaal van de Nederlandse Esmee Denters. Net als Denters zette Bieber ooit voor de lol filmpjes van zichzelf op YouTube, van optredens bij een zangwedstrijd en van covers van liedjes van Usher en Chris Brown. Die filmpjes alleen al bezorgden hem een trouwe aanhang van tienermeisjes. Zoals Esmee Denters dankzij haar slaapkameropnamen werd ontdekt door de Amerikaanse ster Justin Timberlake, zo werd Bieber opgemerkt door de manager van Usher, Scooter Braun. Deze liet de toen dertienjarige Bieber overkomen vanuit zijn woonplaats in Canada naar het Amerikaanse Atlanta, waar hij een contract tekende bij Ushers eigen platenmaatschappij.

In de volgende drie jaar werd niets aan het toeval overgelaten: Bieber kreeg een eigen zangcoach, een eigen liedjesschrijver en iemand die toezag op zijn presentatie: met de juiste nonchalante stijl van wijde jeans en schuine petjes. Ook in die jaren postte Bieber op YouTube voorlopige versies van liedjes die hij met Ushers team aan het opnemen was. Op die manier hield hij contact met zijn achterban. Dus toen de debuut-cd My World uiteindelijk uitkwam, afgelopen herfst, waren alle liedjes bekend bij de fans, die de cd alsnog massaal kochten. Afgelopen maart verscheen ook My World 2.0 waarvan inmiddels meer dan twee miljoen exemplaren werden verkocht en die singles voortbracht als Baby en Eenie Meenie. My World 2.0 kwam in de hitparade binnen op nummer één, waardoor Bieber de jongste hitzanger is sinds Stevie Wonder in 1963.

Zijn publiek, dat elkaar verdringt en molesteert bij pogingen hem zo dicht mogelijk te naderen, bestaat uit meisjes tussen de 10 en 15 jaar oud. Zij behoren tot de internetgeneratie die zelf filmpjes en informatie over hun idolen weet te vinden (Biebers Baby werd op internet 190 miljoen keer bekeken), die het wel en wee van hun held op Twitter bijhoudt (Bieber heeft 3.651.296 zogenoemde volgers), die elkaar via Hyves of Facebook op de hoogte houdt en die door publieke druk uit te oefenen proberen af te dwingen dat Bieber een concert geeft (via een speciale site waarop gestemd kan worden).

Bieber beantwoordt de trouw van zijn fans door filmpjes op internet te zetten waarin hij over zichzelf vertelt en waarin hij zorgt dat hij overkomt als een gewone jongen met skateboard en honkbalpetje, die houdt van practical jokes en ‘hangen’ met zijn vrienden.

Justin Bieber is niet een van de sterren die kwam bovendrijven dankzij talentenjachten op tv (zoals Jennifer Hudson in American Idol) of die werden opgekweekt door Disney en de kweekvijvers Disney Channel of Disney Children Club, waar tienersterren Miley Cyrus en The Jonas Brothers werden klaargestoomd voor de hitparade. Er bestaat tegenwoordig een gretige industrie rond tienersterren. Ze zijn het onderwerp van speciale prijzengala’s en van realityshows waarin de minivolwassenen vertellen over hun liefdes en hoe het is om beroemd te zijn.

Vergeleken bij deze idolen is Bieber meer van de straat. Dat heeft te maken met de invloed van Usher en rappers als Sean Kingston, aan wie hij zich spiegelt: niet alleen uiterlijk is Bieber een blanke homeboy, ook zijn muziek heeft de metalige beats van de populaire rapliedjes. Bovendien wordt de kinderzang van Bieber in liedjes als Eenie Meenie en Baby handig gecombineerd met ruige rapintermezzo’s van respectievelijk Sean Kingston en Ludacris. Dat maakt hem pittiger dan de meeste andere tienerzangers.

Bieber is dus een ster – maar hoe zal het gaan als zijn stem straks lager is en zijn onschuld dubbelzinniger? Opgroeiende tieneridolen hebben het nooit makkelijk gehad. De zingende broertjes van The Osmonds en tieneridool David Cassady raakten in de vergetelheid. Britney Spears overleefde haar tienersucces ternauwernood. Stevie Wonder en Michael Jackson maakten een geslaagde overstap van kindidool naar popster, omdat ze toegewijd waren aan waar het echt om gaat: muziek maken.

Rond Justin Bieber is inmiddels een tegenreactie op gang gekomen: in Amerika maakte iemand een webapplicatie met de naam Bieber Shaver waarmee iedere verwijzing naar Bieber-foto’s of Bieber-filmpjes automatisch uit webpagina’s wordt verwijderd. Speciaal voor Bieber-haters.