Wetenschap kort

Niet alle grutto’s uit Nederland trekken in de winter naar Afrika

Door een onzer redacteuren

rotterdam. Nederlandse grutto’s overwinteren niet allemaal in Afrika, zoals eerder werd gedacht. Een deel trekt naar Zuid-Europa. Biologen volgden het afgelopen jaar vijftien grutto’s met in hun buik geïmplanteerde zenders. Drie vogels bleken de hele winter in Spanje of Portugal te verblijven. Er is veel aandacht voor de grutto, omdat het slecht gaat met de soort in Nederland. Een groot deel van de West-Europese populatie broedt hier, maar het aantal Nederlandse broedparen nam sinds 1990 met 35 tot 55 procent af. Volgens onderzoeker Jos Hooijmeijer moedigen zijn resultaten betere bescherming van de grutto’s in Zuid-Europa aan. Tot nog toe nam men aan dat de daar overwinterende vogels uit IJsland kwamen: dat is een andere ondersoort, die er beter voor staat. Grutto’s broeden van Europa tot in Siberië.

Hormonen laten hersenen zwellen

Door een onzer redacteuren

rotterdam. Zowel de eigen vrouwelijke hormonen als de anticonceptiepil veranderen het volume van kleine delen van het vrouwenbrein. Dat concluderen Oostenrijkse onderzoekers in Brain Research, op basis van een MRI-studie bij veertien mannen en veertien wel en niet de pil slikkende vrouwen. Een paar dagen, tot vijf dagen voor de eisprong, zijn bij niet-pilslikkers gebieden die van belang zijn voor richtingsgevoel en gezichtsherkenning iets groter. Bij pilslikkers zijn andere gebiedjes constant groter. Het zijn gebieden voor geheugen en beweging die bij vrouwen sowieso al beter ontwikkeld zijn dan bij mannen. De onderzoekers concluderen dat de pil in die zin vrouwelijker maakt.

Oudste meercellige lijkt op bitterkoekje

Door een onzer redacteuren

Rotterdam. Fossielen die lijken op koekjes met rare kartelrandjes zijn de resten van het oudste meercellige leven dat ooit op aarde is gevonden. De 2,1 miljard jaar oude versteende organismen, ter grootte van een bitterkoekje, zijn gevonden in Gabon. In een oude versteende zeebodem zitten ze dicht opeen, soms wel veertig op een vierkante meter. Een team van 21 paleontologen en biologen beschrijft de ontdekking van het versteende organisme in Nature.

Zeehondjes steeds vroeger geboren

Door een onzer redacteuren

rotterdam. Zeehondjes in de Waddenzee worden steeds vroeger geboren. De moeders werpen hun jongen nu in juni, bijna een maand eerder dan in 1974. Dat komt waarschijnlijk door overbevissing. Dat schrijven biologen van het instituut IMARES op Texel. In de jaren zeventig en tachtig verdwenen door de visserij veel grote roofvissen uit de Noordzee, waardoor de kleine vissoorten – die zeehonden vooral eten – talrijker werden. Volgens de biologen sterkten zeehondmoeders daardoor sneller aan en waren ze eerder aan een volgende zwangerschap toe.