'Passie is belangrijker dan perfectie'

Violiste Liza Ferschtman (1979) speelt „met heilig ontzag” voor de partituur. Maar perfect spelen staat voor haar niet meer voorop.

Liza Ferschtman,violiste. foto VINCENT MENTZEL/NRCH ==F/C== Bos en Duin, 19 juli 2006
Liza Ferschtman,violiste. foto VINCENT MENTZEL/NRCH ==F/C== Bos en Duin, 19 juli 2006 ©Vincent Mentzel 2006

In de Robeco-serie in het Concertgebouw speelt ze deze zomer de vioolconcerten van Mendelssohn en Dvorak. En tijdens de veertiende editie van het Delft Chamber Music Festival, waarvan ze sinds 2007 artistiek directeur is, is ze dagelijks te horen in haar favoriete strijkkwintetten en andere kamermuziekwerken. Liza Ferschtman (1979), de meest getalenteerde violiste van Nederland, prijst zichzelf gelukkig dat ze heen en weer kan pendelen tussen haar solorepertoire en de kamermuziek.

„Vanochtend had ik mijn eerste repetitie van Mendelssohns vioolconcert met het Nationaal Orkest van België onder leiding van Walter Weller’’, vertelt ze op een terras in Amsterdam. „Ik had dat concert al twee jaar niet meer gespeeld, dus dan ben je toch nerveus. Maar het ging goed; het klikte muzikaal. Zodra je voelt dat het orkest en de dirigent écht enthousiast zijn over jouw interpretatie, krijg je daar positieve energie van.’’

Aanvankelijk ging Liza Ferschtman, dochter van cellist Dmitri Ferschtman en pianiste Mila Baslawskaja, door voor het gepassioneerde vioolmeisje dat de mooiste dingen kon doen, maar ook altijd een foutje maakte. De laatste jaren is haar poëtische spel zekerder en perfecter geworden. Ze profileerde zich niet alleen met soloconcerten en kamermuziek maar ook met bijzondere soloprogramma’s, waarin ze veeleisende werken uitvoerde als Bachs 6 sonates & partita’s voor vioolsolo en de sonates van Ysaye. Komend seizoen zet ze die lijn voort met een soloprogramma gewijd aan de chaconne, de dalende baslijn, in werken van Biber, Bach, Bartok en Berio.

„Ik vind het belangrijk me bescheiden achter de noten op te stellen. Want wie ben ik vergeleken bij Bach of Beethoven? Maar ik hou zoveel van muziek, dat ik ondanks mijn heilige ontzag voor de partituur altijd met veel passie heb gespeeld. Als je je helemaal verliest in de muziek, gaat dat soms ten koste van de controle. Toen ik jonger was vond ik het enorm belangrijk om aan mezelf en de buitenwereld te bewijzen dat ik perfect viool kon spelen. Daar ben ik heel lang op gefocust geweest. Maar langzamerhand begin ik te begrijpen dat juist die muzikale passie mijn grootste kracht is. Als vertaler van de partituur moet je muziek tot leven brengen. Instrumentale beheersing is een noodzakelijke voorwaarde. Maar de vonk slaat over door de emotionele intensiteit waarmee je de noten in klank vertaalt.’’

‘Speel!’ is het thema van de veertiende editie van het Delft Chamber Music Festival, dat plaatsvindt van 30 juli tot en met 8 augustus. Het is het vierde jaar dat Ferschtman de programmering deed. Speelvreugde, frisheid en openheid waren daarbij voor haar belangrijke uitgangpunten. Het zomerse element is volgens Ferschtman, in combinatie met kwalitatief hoogwaardige muziek, de kracht van het Delft festival

„Ik vind het heel belangrijk om ook de jongere luisteraars de hand te rijken. Dat is het publiek van de toekomst. Zo ben ik drie jaar geleden begonnen met cocktailconcerten, zoals ze die ze nu ook in het Concertgebouw organiseren. De zaal lieten we er totaal anders uitzien en na een uur serieuze muziek gaat iedereen aan de cocktails. Dit jaar was er helaas geen geld voor, maar we doen wel andere bijzondere dingen. Zo openen we met een grachtenconcert en er zijn ook stoelendansconcerten, waarbij het publiek van kerk naar synagoge hopt en drie concerten op één middag hoort.’’

Kwintetten van onder meer Mozart, Beethoven, Schumann, Brahms, Schubert en Dvorak worden in Delft afgewisseld met de wereldpremière van het strijkkwintet van Bulsink en minder bekende stukken van componisten als Kurtág, Caplet, Gubaidulina en Arensky.

„Tot mijn trots heb ik opkomende sterren als de fenomenale Amerikaanse celliste Alisa Weilerstein, de eigenzinnige Russische violiste Alina Ibragimova en toppianist Jonathan Biss weten te strikken. Robert Holl komt Schuberts Mayerhofer Lieder zingen en het Engegàrd Quartet speelt Haydns The Joke. Om die reden heb ik hun concert ‘Klassieke mopjes’ gedoopt. Een ander concert heet ‘Zwarte spelletjes’, omdat alles die avond draait om dood en verderf.’’

Data van optredens op lizaferschtman.com. Inlichtingen over het Delft Chamber Music Festival op delftmusicfestival.nl