Naïef, kwetsbaar en bereidwillig was ze

Bejaardenverzorgster Ina Post werd in 1987 veroordeeld tot zes jaar cel voor moord.

Kees Vlaanderen maakte een film over haar vermeende afgedwongen bekentenis.

Dat Ina Post onschuldig is, daarvan is HUMAN-regisseur Kees Vlaanderen overtuigd. Hij reconstrueerde de verhoren van Ina Post in 1986, die leidden tot haar veroordeling tot zes jaar gevangenisstraf. Vlaanderen maakte zijn film, die vanavond wordt uitgezonden, op basis van verklaringen van Ina Post zelf, maar ook op basis van interviews met de bij het onderzoek betrokken rechercheurs door een rechtenstudente in 2003. Hierin laten de politiemannen blijken dat ze Ina Post destijds onder grote druk hebben gezet.

De bejaardenverzorgster Ina Post is dertig jaar als ze op maandagochtend 8 september 1986 door de politie van haar bed wordt gelicht. Ze wordt verdacht van de moord op de 89-jarige mevrouw Kolstee-Sluiter uit Leidschendam, die twee weken eerder om het leven is gekomen. Post heeft de vrouw verzorgd op de dag van haar overlijden en zou de daar ontvreemde cheques daags erna bij de Bijenkorf in Den Haag hebben verzilverd.

In de eerste dagen van haar hechtenis ontkent Ina Post iets met de dood van mevrouw Kolstee van doen te hebben. Ze was na het verzorgen van nog twee andere cliënten direct naar huis gegaan. De politie stelt vast dat mevrouw Kolstee ’s avonds tussen 6 en 7 is overleden. Voor dat tijdstip heeft Ina Post geen sluitend alibi. Vier dagen na haar aanhouding bekent ze de moord en de diefstal, maar trekt deze bekentenis de volgende dag weer in. Na enkele verhoren bekent ze opnieuw, om ook die bekentenis tegenover de rechter-commissaris weer in te trekken.

Ina Post wordt in december 1987 door de rechtbank in Den Haag veroordeeld tot zes jaar gevangenisstraf wegens doodslag en vervalsing. Dat vonnis wordt in 1987 in hoger beroep door het Haagse gerechtshof bevestigd. Vanaf 1990, het jaar van haar vrijlating wegens goed gedrag, strijdt Post om rehabilitatie.

In 2006 gloort er hoop voor Ina Post dankzij de Commissie Evaluatie Afgesloten Strafzaken (CEAS), ingesteld na evaluatie van de ‘Schiedammer parkmoord’-zaak. De CEAS adviseert het college van procureurs-generaal ook deze zaak opnieuw te onderzoeken. Als nieuw feit geldt een foutief tijdstip van overlijden van mevrouw Kolstee – volgens een patholoog-anatoom was dat eerder geweest, waardoor niet alleen een groot deel van het onderzoek op losse schroeven komt te staan, maar ook de bekentenis van Ina Post.

Vandaag begint, nadat de Hoge Raad daartoe vorig jaar heeft besloten, de herziening van de zaak-Ina Post door het hof in Den Bosch.

In het docudrama wordt getoond hoezeer het rechercheteam bij deze zaak al bij voorbaat zou zijn uitgegaan van de schuld van Ina Post. De bejaardenverzorgster, gespeeld door Karina Smulders, wordt neergezet als een naïeve, kwetsbare en bereidwillige jonge vrouw. De agenten gaan doelgericht te werk. Vleierijen en woedebuien volgen elkaar bij de verhoren in hoog tempo op. Deze scènes worden afgewisseld met herinneringen van de echte Ina Post aan haar verhoor en detentie.

De rechercheurs hebben Post „compleet gek gemaakt”, verklaart ze, waardoor ze uiteindelijk „op alles ja en amen” heeft gezegd. Aan dat moment van bekennen ging in het verhoor een persoonlijke wending vooraf. Een rechercheur bleek haar ouders te kennen en refereerde aan haar kort geleden overleden vader. Ina Post had aan diens sterfbed, om hem uit zijn lijden te verlossen, ingestemd met de toediening van een fatale dosis medicijnen. Uit schuldgevoel daarover, luidt de theorie van regisseur Vlaanderen, zou de religieuze bejaardenverzorgster tot haar bekentenis gekomen zijn. „Die twee sterfgevallen gingen door haar verwarde toestand door elkaar lopen.”

De rechercheurs, stelt Vlaanderen, zouden gedurende vier dagen het pad voor de verklaring hebben geëffend: „Ze was murw gemaakt door het isolement, de uitputting en insinuaties als zouden haar man, familie en kennissenkring al overtuigd zijn van haar schuld. Daaraan wilde ze door die bekentenis ontsnappen. Bovendien ging ze ervan uit dat de waarheid voor de rechter uiteindelijk toch wel boven water zou komen.”

Voor het handelen van de rechercheurs toont Kees Vlaanderen ook enig begrip: „Die hadden gezien hoe die bejaarde vrouw op een afschuwelijke manier aan haar einde was gekomen. Zij kwamen voor háár op. Ze waren volstrekt overtuigd van Posts schuld, maar werden gek van haar ontkennen. Zij zagen het als een professionele opdracht Ina Post, die zo gewillig praatte en meewerkte, uiteindelijk onder grote emotionele druk tot een bekentenis te krijgen.”

Hoe die verklaring tot stand kwam – en in de film is gevisualiseerd – wordt verwoord door een van de rechercheurs, Luc Bosman, geciteerd uit de scriptie van de rechtenstudente die in 2003 op de zaak afstudeerde: „Het was een heel lieve vrouw, bijna onderdanig, richting haar man[…], en die wordt dan door drie verhoorkoppels helemaal door de mangel gehaald, […] je maakt haar helemaal af in feite, je zegt: Je snapt toch wel dat die man van jou er met andere vrouwen vandoor gaat, en dus op dat soort manieren, je probeert van alle kanten haar onder druk te zetten. Nou, zo gaat zo’n verklaring.”

Vandaag wordt voor het gerechtshof in Den Bosch Ina Post gehoord, de volgende twee dagen komen getuigen aan het woord, waaronder de bij het onderzoek betrokken rechercheurs. Het gerechtshof zal ergens in de komende maanden het definitieve laatste woord spreken over de vraag of Post schuldig was of niet.

Bekijk De nachtmerrie van Ina Post om 23:22 op Nederland 2