Londen heeft andere verkeerslichten. Waarom?

In sommige landen springt het licht eerst op oranje en dan op groen, waardoor automobilisten beter kunnen anticiperen. „Waarom hebben we in Nederland niet dezelfde verkeerslichten als in pakweg Londen en zouden die de doorstroming niet verbeteren”, vraag Michael Verhulst uit Nijmegen zich af.

Dat verkeerslichten in elk land verschillen is historisch gegroeid, vertelt Hans Buiter, verenigingshistoricus van de ANWB. Hij deed onderzoek naar de geschiedenis van verkeerslichten. Buiter vertelt dat de regelingen op kruispunten vroeger per stad werden georganiseerd. „Vanaf 1934 is Nederland begonnen met het uniformeren van de verkeerslichten omdat de Volkenbond, de voorloper van de VN, probeerde overal hetzelfde systeem in te voeren.”

Voorheen was de verkeersregeling soms echt een zootje: sommige landen werkten met pijlen, anderen met mannetjes. En ook de kleuren verschilden van land tot land. In Nederland had je de zogeheten HEEMAF-verkeerslichten, met groene en rode concentrische cirkels die geleidelijk kleiner werden. „Als de groene cirkel verdween, kwam er een rode in de plaats die op zijn beurt ook weer kleiner werd”, zegt Buiters. „Dat kun je een beetje vergelijken met de lichten in Duitsland en Engeland want het liet ook ruimte voor anticiperen.”

Elk land voerde uiteindelijk eigen regels in omdat de Volkenbond er niet in slaagde de verkeerslichten overal gelijk te stellen. De meeste landen hebben een regeling gebaseerd op het Siemens-systeem met de volgorde groen, oranje en rood.

Een systeem zoals in Londen verbetert de doorstroming niet, weet Buiters’ collega Maarten Ligt. Hij is beleidsmedewerker verkeer. Ligt vertelt dat Nederlandse verkeerstechnici bewust niet hebben gekozen voor lichten die ruimte laten voor anticipatie. „Het verkeer in Nederland is dermate druk dat elke seconde ontruimingstijd nodig is.” Dat is de tijd die nodig is om auto’s van het kruispunt te laten rijden terwijl alle lichten op rood staan. Pas als een kruispunt leeg is, kan het verkeer uit een andere richting groen licht krijgen. „Een oranje licht na rood betekent dat het groene licht minder lang kan branden, en dat heeft dan weer gevolgen voor de hoeveelheid verkeer die verwerkt kan worden.”

Bovendien zijn deze verkeerslichten niet echt veiliger. Iemand die met 50 kilometer per uur komt aanrijden en oranje licht ziet, zal zonder af te remmen doorrijden. „Het verkeer van de andere richtingen moet dan wel al het kruispunt af zijn.”

Ewald Dupan