Ik keek een jaar lang naar de muur

Corinne Bailey Rae was gelukkig in de liefde en gold als dé soulbelofte.

In 2008 overleed haar man. Ze maakte er de donkere cd The Sea over.

FILE - In this Dec. 8, 2009 file photo, singer Corinne Bailey Rae is photographed in New York. (AP Photo/Jim Cooper, file)
FILE - In this Dec. 8, 2009 file photo, singer Corinne Bailey Rae is photographed in New York. (AP Photo/Jim Cooper, file) AP

Are you here? Langzaam kruipt de vraag van Corinne Bailey Rae van je oor naar je oog. „Ben je hier? Want mijn hart weet nog dat je hier was”, zingt ze met een stem die dik is van de ingehouden tranen. Muziek kan je hoofd of hart raken, maar het openingsnummer van Corinne Bailey Rae’s laatste album laat je direct huilen. Haar stem is klein en breekbaar. En hoewel ze zuiver klinkt, kan ze niet verhelpen dat haar stem af en toe kraakt, aan het begin van een noot.

Are you here? Achter die drie woorden schuilt een enorm verdriet.

Twee jaar geleden was Corinne Bailey Rae een gelukkige vrouw. In 2001 trouwde ze met haar liefde, de saxofonist Jason Rae. In 2006 werd ze ontdekt door een grote platenmaatschappij en mocht ze een soloplaat maken. Dat debuut werd een onverwacht groot succes; het belandde in Groot-Brittannië op nummer één en ook in de VS bleef het niet onopgemerkt. In een klap schaarde Bailey Rae zich onder talentvolle nu-soul-vrouwen.

Maar in september 2008 stortte haar wereld in. Op een ochtend werd haar man op de bank van een vriend gevonden. Naast hem stonden drie flessen methadon; later troffen forensisch artsen ook sporen van cocaïne aan in zijn bloed. Diezelfde week klapte Bailey Rae in elkaar. De songs voor haar tweede album The Sea, waar ze op dat moment aan werkte, bleven onaangeroerd op haar bureau liggen.

Nu zit ze op de bank van een Amsterdams hotel. Haar kleine blote voeten heeft ze onder zich getrokken. Over de dood van haar man wil ze niet spreken – dat is de voorwaarde voor ieder interview dat ze geeft. Maar hij is onontkoombaar aanwezig: in ieder antwoord dat ze geeft en in ieder nummer op het tweede album dat er uiteindelijk toch kwam.

Al liet dat lang op zich wachten. Een jaar lang deed ze niets, vertelt ze. „Ik keek naar de muur en breide. Dat laatste bleek een heel goede therapie.” Opmerkelijk genoeg vond ze in eerste instantie geen troost in haar muziek; de Fender-gitaar waarover ze eens in een interview zei dat ze zichzelf niet goed genoeg vond om een dergelijke instrument ook buiten haar huiskamer te bespelen, bleef onaangeroerd. Wel putte Bailey Rae, die afgestudeerd is in de Britse literatuur, hoop uit The Year of the Magical Thinking. Dit boek, waarin de Amerikaanse schrijfster Joan Didion over de plotse dood van haar man schrijft terwijl hun dochter op dat moment in coma ligt, is een klassieker in de hedendaagse rouwverwerkingsliteratuur. „Dat boek”, verzucht Bailey Rae, „heeft me er echt doorheen geholpen.”

Na een jaar pakte ze voorzichtig een gitaar op en zette ze zich achter een piano. Natuurlijk zouden haar liedjes niet meer klinken als tevoren. De kroelende ballads en de opgewekte popsoulsongs van haar debuut, die aanvoelden als een warme zomerbries, behoorden tot de verleden tijd. Corinne Bailey Rae was inmiddels dertig jaar oud. En ze was weduwe.

Zeven liedjes schreef ze al voor de dood van haar man, al geloven slechts weinigen dat. „Mensen horen toch in een nummer wat ze willen horen.” Een goed voorbeeld is ‘I’d do it all again’, dat als single werd uitgebracht. Het nummer begint met Bailey Raes weifelende stem, slechts begeleid door enkele simpele gitaarakkoorden, maar halverwege worden haar uithalen groter en wanhopiger. En al doet een zin als ‘it’s terryfing, life, through the darkness’ denken aan het verdriet en de leegte die haar man Jason achterliet, toch is dat niet waar. „‘I’d do it all again’ schreef ik na een ruzie met hem, en is eigenlijk een antwoord op ‘Like a star’.” In dat liedje op haar debuutalbum schreeuwt een dolverliefde Bailey Rae haar liefde voor Jason van de daken.

Maar in ‘I’d do it all again’ heeft die overweldigende verliefdheid plaatsgemaakt voor een diepere relatie, waarin het bijzondere gewoon wordt; waarin hij haar kwetst met hele en halve leugens en waarin zij een grote innerlijke kracht moet aanwenden om na zijn zoveelste leugen over haar trots heen te stappen. Uit het lied spreekt wanhoop en hoop – begrippen die het hele album samenvatten.

Ook haar stem is op de nieuwe plaat veranderd. Op haar eerste album klonk Corinne Bailey Rae nog sexy en soulvol; een klank die meer aan de verleidelijke Sade dan aan de brutale Amy Winehouse deed denken. Op haar huidige, tweede album klinkt zij klein in haar verdriet en groot in haar wanhoop. Haar stem is gebarsten, gecraqueleerd, een vaas met honderd haarscheurtjes.

The Sea werd opgenomen in een Victoriaans huis in Engeland, niet ver van de zee, vertelt ze. De titel van het album, de zee, is een belangrijke metafoor. Die refereert onder meer aan haar opa, die tijdens een kanotocht in de golven verdronk – hij werd tegen de rotsen geslagen. Pas onlangs kwam Bailey Rae er achter dat haar tante het hele ongeluk vanaf de wal heeft zien gebeuren. „De zee geeft en neemt, net als het leven”, glimlacht ze mysterieus.

Ze was sowieso van plan om een andersoortig album dan haar debuut maken – ook voor de dood van Jason. „Ik wilde een diepe, donkerder plaat maken.” In tegenstelling tot haar debuut schreef ze deze keer het gros van de nummers zelf, en mocht ze zelf de muzikanten uitzoeken. „Omdat mijn eerste album zo goed had verkocht, krijg ik veel ruimte.” De muziek werd vervolgens in één take opgenomen. „Ik wilde een puur gevoel op de plaat hebben.” Puur werd het album zeker; naast Bailey Raes dikke stem klinken kale gitaarakkoorden, simpele pianoakkoorden en voorzichtig aanzwellende strijkers.

Ook opmerkelijk: er is nog ruimte voor plezier. ‘Paris nights/New York mornings’ bijvoorbeeld is een bijna onbekommerde popsong – met bijbehorende videoclip. Bailey Rae, die ter promotie van haar nieuwe cd voornamelijk in een klein zwart jurkje verscheen, heeft hier haar rouwkleding afgelegd; ze draagt nu een zilverkleurige jurk en bijpassende pumps. En soms hoor je zelfs een vleugje seks voorbijkomen.

Desalniettemin maken de ballads die ze schreef na de dood van haar man de meeste indruk. ‘I would like to call it beauty’ bijvoorbeeld, een bluesy song met een ruwgerande gitaar en een jammerend orgel. De titel is afkomstig van Jasons broer die, gevraagd of hij gelooft in het bestaan van God, verklaarde: „I would like to call it beauty”.

Of het openingsnummer, ‘Are you here’. Daarin klinkt een jonge vrouw die niet langer in de bloei van haar leven is, maar die maar een ding wil: haar man terug.

Corinne Bailey Rae staat vrijdag 9 juli om 21.30u op North Sea Jazz in Ahoy.