Veertien velletjes, maar geen akkoord

De jongerenclubs van D66, GroenLinks, PvdA en VVD werkten samen aan een ‘regeerakkoord’.

VVD-club JOVD trok zich op het laatste moment terug.

Het wereldje van politieke jongerenorganisaties is klein en informeel. Meestal borrelen ze apart, vaak borrelen ze samen. Al borrelend kwamen de JOVD (de jongeren van de VVD), de Jonge Socialisten in de PvdA, de Jonge Democraten (D66) en DWARS (GroenLinks) vlak na de verkiezingen van 9 juni tot een spannend idee: waarom schrijven wij geen regeerakkoord voor Paars Plus?

Ze zijn een heel eind gekomen. Afgelopen vrijdag lagen er veertien velletjes tekst, met daarin een gedeelde analyse van de toestand van Nederland én politieke compromissen. Voorlichters van de jongerenorganisaties maakten zich gereed om het akkoord deze week naar buiten te brengen. Maar gisteren – op de dag dat de nieuwe formateurs Rosenthal (VVD) en Wallage (PvdA) begonnen met gesprekken over Paars Plus – trok de JOVD opeens de stekker uit het gedurfde project.

„Het is niet geklapt om de inhoud”, verklaart JOVD-voorlichter Allard Altena. „Maar we wilden ons uiteindelijk principieel niet uitspreken voor één bepaalde regeringscoalitie.” De andere jongerenorganisaties zijn teleurgesteld, maar respecteren het besluit van de jonge liberalen. „Ik baal er wel van”, zegt Jelle Menges, voorzitter van de JS. „Het zag er heel goed uit allemaal”, vertelt DWARS-voorzitter Eline van Nistelrooij. En JD-vice-voorzitter Carola Zandbergen verklaart: „Wij willen natuurlijk heel graag Paars Plus. Hopelijk lukt het ‘in het echt’ wel.”

Een ontwerp-regeerakkoord van de jongerenorganisaties was waarschijnlijk met veel interesse bestudeerd door de formateurs en de onderhandelaars van VVD, PvdA, D66 en GroenLinks. Wat staat er in het nooit ondertekende document?

De precieze inhoud willen de ‘pjo’s’ niet vrijgeven. Over de mate van uitwerking van de tekst zeggen ze verschillende dingen. Volgens de JS, de JD en DWARS was het akkoord vrijwel rond, maar volgens de JOVD moest er nog veel aan gebeuren. „We stoppen in elk geval definitief met praten”, aldus Altena.

De JS’er Menges meent dat het akkoord „het hele pakket” aan beleidsterreinen besloeg. „We waren het eens dat er flink bezuinigd én hervormd moet worden en we zouden meerdere voorstellen doen, onder meer over de arbeidsmarkt en de woningmarkt.” De JD vult aan dat „op de bekende pijnpunten”, zoals AOW en hypotheekrenteaftrek, overeenstemming bestond. Altena tempert het enthousiasme. „Het waren informele gesprekken. Over lang niet alles was consensus bereikt. ”

De vraag blijft waarom de JOVD – die twee weken lang meepraatte over Paars Plus – zich onverwacht terugtrok. De parallel dringt zich op met het ‘echte’ Haagse formatiespel van de vier moederpartijen. VVD-leider Rutte heeft gezegd weinig te voelen voor Paars Plus. Heeft de VVD-top druk uitgeoefend op de JOVD?

Daar gaan de andere Paars-Groene jongerenafdelingen niet van uit. „Je gaat je zoiets wel afvragen”, zegt Van Nistelrooij (DWARS). „Maar het lijkt me sterk. Wij kennen de JOVD als een organisatie die zeer onafhankelijk is van de VVD.” Altena ontkent met klem dat er enige druk is geweest vanuit de moederpartij. „Wij zijn volledig onafhankelijk en ook in dit geval is er geen enkele bemoeienis geweest van de VVD.” 

De JOVD is het soms openlijk oneens met de VVD, bijvoorbeeld over de hypotheekrenteaftrek. De jonge liberalen willen deze volledig afschaffen vanwege het „verstorende” effect op de woningmarkt. De VVD wil juist niet tornen aan de regeling.