Souleyman: via cassettekraam naar podia VS

De Syriër Omar Souleyman werd populair met de hit ‘Jani’. De muziek in het dabke-genre van het Midden-Oosten slaat ook aan bij een westers publiek.

Een 44-jarige zanger uit het bruiloften- en partijencircuit die in Europa en de VS concertzalen tot een kookpunt brengt. Het klinkt onwaarschijnlijk, maar dat is precies wat de Syriër Omar Souleyman is gelukt. Met zijn djellaba, hoofddoek, zorgvuldig bijgeknipte snor en enorme zonnebril heeft hij een afstandelijke air die sterk contrasteert met zijn extatische muziek. Actief in het dabke-genre, dat in het Midden-Oosten populair is, vindt hij weerklank bij een jong westers publiek. Deze zomer treedt hij in Nederland op.

Opnamen op YouTube van concerten die hij vorig jaar gaf in Frankrijk en België spreken boekdelen. Zalen vol dansende bezoekers. Souleyman die kalm over het podium heen en weer loopt en tussen zijn gezongen regels door het publiek aanmoedigt. Als begeleiding alleen keyboards en een saz. Het geheim van de muziek zit evenzeer in Souleymans stem, die op de vleugels van ketsende galm fel kan uithalen, als in het werk van Rizan Sa’id op de toetsen.

Sa’id stemt zijn ene keyboard in Arabische toonschalen. Hij speelt er zwaar vervormde samples mee van blazers, strijkers en tokkelinstrumenten. Wervelende, stuiterende melodieën waarmee hij de zang van Souleyman extra urgentie verleent. Op het andere keyboard programmeert hij de ritmes. Trommels en tamboerijnen, handschellen, soms in verbazingwekkend complexe patronen. Aanvankelijk is het tempo vaak rustig, maar Sa’id laat het gaandeweg oplopen, soms naar waarden waar liefhebbers van techno wit van om de neus zouden worden.

Souleyman begon zijn loopbaan in het midden van de jaren negentig op aanraden van vrienden nadat hij op een paar bruiloften wat liederen zong. Aanvankelijk met begeleiding van akoestische instrumenten, maar al snel benaderde hij Rizan Sa’id, een dorpsgenoot van hem die in plaatselijke bands keyboard speelde. Ze haakten aan bij de groeiende populariteit van een elektrische vorm van de dabke, muziek waarmee dansen begeleid worden die mensen in lange slingers uitvoeren. In het begin verzorgden ze muziek bij feesten in het noorden van Syrië, waar ze vandaan komen.

Het duo brak al snel nationaal door met het nummer Jani, dat een hit werd doordat het als muziekcassettes op marktkramen werd verkocht. Souleymans bekendheid in het Westen is eveneens te danken aan de cassettekramen. Mark Gergis, verbonden aan het kosmopolitische label Sublime Frequencies uit Seattle, ontdekte de muziek op de kramen bij een bezoek aan Syrië. Vorig jaar was Souleyman voor het eerst op westerse podia te vinden in een zomertournee, georganiseerd door Sublime Frequencies als double-bill met de groep rondom gitarist Doueh uit de Westelijke Sahara. De enthousiaste ontvangst door publiek en pers heeft geleid tot de huidige serie concerten in Europa en de VS. En tot een nieuwe cd Jazeera Nights, opnieuw vol opzwepende ritmes, geestverruimende solo’s en gedreven zang.

Souleyman zelf blijft er kalm onder. Hij is het straatniveau ontstegen door optredens op de Syrische tv, maar als hij niet op tournee is, treedt hij avond aan avond op in het bruiloften- en partijencircuit waar zijn carrière begon.

Omar Souleyman. 8/7 Doornroosje Nijmegen, 27/8 Zomerparkfeest Venlo.