Is groter en rijker ook beter?

Gaat Nederland vanavond winnen van Uruguay omdat het meer inwoners heeft?

Of zeggen geld en bevolkingsaantallen niks over de voetbalkwaliteiten?

Uruguayaanse voetbalfans vieren de overwinning op Ghana in de kwartfinales van het WK voetbal. Foto AP Fans of Uruguay's soccer team celebrate after Uruguay defeated Ghana at the South Africa 2010 World Cup, in Montevideo, Friday July 2, 2010. Uruguay reached the World Cup semifinals for the first time since 1970, beating Ghana 4-2 on penalties after a 1-1 draw Friday. (AP Photo/Matilde Campodonico)
Uruguayaanse voetbalfans vieren de overwinning op Ghana in de kwartfinales van het WK voetbal. Foto AP Fans of Uruguay's soccer team celebrate after Uruguay defeated Ghana at the South Africa 2010 World Cup, in Montevideo, Friday July 2, 2010. Uruguay reached the World Cup semifinals for the first time since 1970, beating Ghana 4-2 on penalties after a 1-1 draw Friday. (AP Photo/Matilde Campodonico) AP

Nederland, met krap 17 miljoen inwoners, won vrijdag op het WK voetbal de kwartfinale van Brazilië, 193 miljoen inwoners. Ze waren met ruim tien keer zo veel. We kunnen de hele wereld aan.

Of niet? Moeten we vrezen voor klein Uruguay, dat met zijn 3,5 miljoen inwoners op dit WK al het grotere Ghana (5 miljoen), Zuid-Afrika (43 miljoen), Zuid-Korea (49 miljoen) en Mexico (76 miljoen) versloeg?

Maar wij zijn toch ook rijker, en welvarender? Wij kunnen onze kinderen naar een echte voetbalclub sturen. En goede voetbalschoenen voor ze kopen. Of telt dat niet? Die vragen stelde de Zweedse Gapminder Foundation ook. De stichting zet op haar website in een dynamische grafiek de cijfers tegen elkaar af; de grafieken op deze pagina zijn daarop gebaseerd.

Op de site kunnen op de ene as voetbalstatistieken worden ingesteld: de FIFA-ranglijst bijvoorbeeld of het aantal gemaakte doelpunten op dit WK. De andere as toont gegevens over de bevolking van landen, zoals het inkomen, de levensverwachting of het aantal inwoners. Wie de veranderingen door de jaren heen wil zien (vanaf 1930), drukt op de playknop. De resultaten zijn ook weer te geven op een wereldkaart.

Gapminder is opgezet door de Zweedse statisticus en professor Internationale Gezondheid Hans Rosling. Veel aandacht kreeg hij in 2007 met zijn presentatie No more boring data, op een TED-conferentie. Heen en weer springend voor het projectiescherm vol diezelfde kleurige bolletjes ontkracht hij verkeerde aannames over zaken als levensverwachting en kindersterfte in de wereld.

Sinds 2007 maakte Gapminder talloze cijfers van de Verenigde Naties en andere instituten inzichtelijker. Ze gaan over CO2-emissie, over de kwaliteit van gebitten wereldwijd en nu dus over het WK.

En dan zie je dat toen Uruguay in 1930 het eerste officiële wereldkampioenschap voetbal won (in eigen land) het land een bevolkingsaantal had van 1,7 miljoen en een gemiddeld jaarinkomen van 4.000 euro (met inflatiecorrectie). Dat was voor die tijd en in vergelijking met de andere deelnemende landen bovengemiddeld. De levensverwachting van de gemiddelde Uruguayaan was daarentegen vrij laag: 40 jaar. Ter vergelijking: in Nederland, dat in 1930 nog niet meedeed, werd men gemiddeld 65 en verdiende men jaarlijks 6.364 euro. Inmiddels is de levensverwachting in Uruguay gestegen tot 76.

Wat zegt het bbp over de voetbalkwaliteiten van een land? Van de landen die zich kwalificeerden ligt het gemiddeld inkomen per hoofd in zeventien (voornamelijk Europese) landen boven de 15.000 euro. In zeven landen ligt het onder de 5.000 euro per jaar, de rest zit er tussenin.

Bij de kwalificatie speelt geld dus een rol. Maar doorslaggevend is het geenszins. Dan zouden Canada en Qatar wel meedoen, en Noord-Korea en Ghana niet. Uruguay zit met een gemiddeld jaarinkomen van elfduizend dollar nog niet op eenderde van het Nederlands inkomen.

In veel van de 32 landen die het WK bereikten, is de levensverwachting hoog. Zo niet in Nigeria, Kameroen en gastland Zuid-Afrika, waar mensen gemiddeld rond de 50 worden en ook de kindersterfte beduidend hoger ligt. Voor profvoetballers, die hun carrière ruim voor deze leeftijd afronden, maakt dat natuurlijk weinig uit, maar de levensverwachting zegt ook iets over de gezondheidstoestand in een land. En onder vroeg gestorven kinderen kan natuurlijk altijd een supertalent hebben gezeten.

Gaat Oranje dan winnen van Uruguay omdat Nederland groter is? En gaat Duitsland met zijn 80 miljoen inwoners winnen van het twee keer zo kleine Spanje, zodat wij het in de finale afleggen tegen onze oosterburen? Aan de bevolkingsaantallen alleen zal het niet liggen. Van de landen die zich kwalificeerden waren er twaalf kleiner dan Nederland. India, met zijn ruime één miljard inwoners, bereikte het WK niet, China ook niet.

Op Gapminder is niet te zien hoe de leeftijdsverdeling is van de bevolking waaruit het winnende team voort moet komen. Voor de wedstrijd vanavond is dat wellicht toch relevant. De modale leeftijd van de man in Uruguay is 32,3. Dat levert relatief meer mannen op die in een nationaal elftal kunnen spelen dan in Nederland (40).

Zelf schuiven met de statistieken? Ga naar gapminder.org