Magnus Carlsen kan alles

In zijn boek 200 Open Games is David Bronstein lyrisch over het Koningsgambiet. Het hart van iedere echte schaker gaat sneller kloppen bij het horen van het woord gambiet, en vooral als het om het Koningsgambiet gaat, schrijft hij.

Alleen al voor een van de vele vertakkingen van dat gambiet (een variant met een dubbel stukoffer) verdient de opening de eeuwige dankbaarheid van alle schakers, aldus Bronstein.

Al in het begin kunnen beide koningen in gevaar zijn en de spelers voelen zich om goede redenen gedwongen om te streven naar een overwinning door hun verbeeldingskracht en niet door het platvloers winnen van materiaal.

Gek eigenlijk dat het Koningsgambiet zo weinig gespeeld wordt, want als je Bronstein leest lijkt het een ware wonderopening.

Die indruk krijg je ook uit zijn bespreking van de partij Spassky - Bronstein uit het kampioenschap van de Sovjet-Unie van 1960 in Leningrad. Hij schrijft: „Het was de duivel die me er toe bracht om 1...e5?? te spelen.” Na 1. e4 e5 2. f4 bedacht Bronstein dat Spassky een liefhebber van het Koningsgambiet was, en toen wilde hij eigenlijk zijn eerste zet terugnemen.

Goed dat hij het niet gedaan heeft, want Spassky won een prachtige partij die later gebruikt werd in de openingsscène van de James Bond film From Russia with Love. Dat 1...e5?? met maar liefst twee vraagtekens laat zien dat Bronstein wel eens iets schreef dat hij niet echt meende.

Magnus Carlsen lijkt alle openingen te kunnen spelen. Met wit was hij nog niet aan het Koningsgambiet toegekomen tot in het Koningstoernooi in de Roemeense stad Medias tegen Wang Yue de tijd rijp was. Wang Yue speelt vaak Russisch en dat wilde Carlsen kennelijk vermijden.

Het werd lang niet zo’n romantisch Koningsgambiet als in de lyriek van Bronstein. De zwartspelers moeten wel een beetje meewerken om het wild te maken, en dat deed Wang Yue niet. Natuurlijk was Carlsen ook op de woeste varianten goed voorbereid. Voor die ene partij tegen Wang Yue moest hij zich de kennis van eeuwen eigen maken.

Hij won dat Koningstoernooi met 7,5 uit 10, twee punten meer dan Teimoer Radjabov en Boris Gelfand, die de tweede plaats deelden.

Woensdag kwam de nieuwe ratinglijst van de FIDE uit. Twee maanden geleden stond Carlsen ook al bovenaan, maar toen was zijn voorsprong op Veselin Topalov slechts één onbetekenend punt. Op de nieuwe lijst is hij de achtervolgers ontstegen en de situatie aan de top is nu zo: 1. Carlsen 2826 2. Topalov 2803 3. Anand 2800 4. Kramnik 2790.

Magnus Carlsen - Wang Yue, Kings Tournament, Medias

1. e4 e5 2. f4 d5 Toen Carlsen in Dubai 2004 tegen Fjodorov zelf met zwart het Koningsgambiet moest bestrijden, deed hij het scherp met 2...exf4 3. Pf3 g5. Die partij werd remise. 3. exd5 exf4 4. Pf3 Pf6 In de beroemde partij tussen Spassky en Bronstein uit 1960 speelde Bronstein 4...Ld6. Dat hij daarmee verloor betekent nog niet dat het een slechte zet is. 5. Lc4 Pxd5 6. 0-0 Le7 7. Lxd5 Dxd5 8. Pc3 Dd8 9. d4 0-0 10. Lxf4 Lf5 11. De2 Ld6 12. Lxd6 Dxd6 13. Pb5 Dd8 14. c4 a6 Waarom niet meteen 14...c6? 15. Pc3 Veel is het niet, maar wit heeft iets. Hij heeft een plan: een vrije d-pion maken. 15...Pd7 16. Tad1 Lg6 17. Df2 Te8 18. h3 Tc8 19. Tfe1 Txe1+ 20. Txe1 c6 21. d5 Pf6 22. Dd4 cxd5 23. Pxd5 Pxd5 24. cxd5 Dd6 25. Pe5 Te8 Hier had zwart een goede gelegenheid om de stelling te vereenvoudigen met 25...f6, omdat daarna 26. Pc4 niet goed is wegens 26...Db4. Na 26. Pxg6 hxg6 staat wit iets beter, maar zwart moet het kunnen houden. 26. Te3 Td8 27. Pc4 Df6 28. Te5 h6 Nauwkeuriger was 28...b5 29. Pa5 h6, waarna 30. Pb7 geen zin heeft wegens 30...Td7 31. d6 (niet 31. Pc5 wegens 31...Te7) Txb7 32. d7 Txd7 33. Te8+ Kh7 34. Dxd7 Dxb2 met een remisestelling. Na de gespeelde zet kan Carlsen door een paar tactische grapjes zijn pion naar voren brengen. 29. d6 Lf5 Na 29...b5 volgt 30. d7 met de dreiging 31. Te8+.

Het lijkt nog steeds of zwart alles onder controle heeft, want bijvoorbeeld 30. Pe3 Le6 hoeft hij niet te vrezen. 30. Pb6 De tweede tactische wending. 30...Dxd6 gaat niet wegens 31. Te8+ of 31. Td5 en na 30...Txd6 31. Pd5 moet zwart een kwaliteit verliezen. 30...Le6 31. d7 Nu wits pion veilig hier is gekomen, is zwart ingesnoerd. 31...Kh8 32. a4 g6 33. Dc3 Kg7 34. a5 h5 35. h4 Txd7 Misschien is dit kwaliteitsoffer nog zwarts beste kans. 36. Pxd7 Lxd7 37. Dd4 Lc6 38. b4 Lb5 39. Kh2 La4 40. Td5 Lc6 41. Dxf6+ Kxf6 42. Tc5 Ke6 43. Kg3 f6 44. Kf2 Ld5 45. g3 Nog steeds is het niet helemaal duidelijk of wit gewonnen staat. 45...g5

Maar nu heeft wit het makkelijk. 46. g4 Altijd aardig, dit pionnenvierkantje. Wit krijgt een vrijpion. 46...hxg4 47. h5 Le4 48. Tc7 f5 49. h6 f4 50. h7 g3+ 51. Ke1 f3 52. h8D f2+ 53. Ke2 Ld3+ 54. Ke3 Zwart gaf op. De dame die hij nog kan halen, raakt hij na 54...f1D 55. De8+ snel weer kwijt.