Verandert je vingerafdruk als je je topje eraf schaaft ?

Carola Stirler uit Maastricht heeft onlangs haar vingers flink verbrand aan een hete pan. Nu „voelen de topjes aan alsof er eelt op zit”, mailt ze en ze vraagt zich af of haar vingerafdrukken zijn veranderd. Ook ziet ze weleens criminelen in films hun vingertoppen afschaven om de afdruk te verwijderen. Is dat mogelijk?

In deze rubriek beantwoordden wij eerder al eens de vraag waarom vingerafdrukken uniek zijn. Dat komt door de lussen, en boog- en kringstructuren van de zogeheten papillairlijnen. En daarnaast door specifieke punten waarop die lijnen beginnen en splitsen.

De vingerafdruk is eigenlijk een reflectie van een diepere huidlaag, zegt René van der Hulst, hoogleraar plastische chirurgie aan het Maastricht Universitair Medisch Centrum. De golflijntjes worden gevormd in de onderhuid en drukken door de opperhuid heen, legt hij uit.

Bij een eerste- of lichte tweedegraads brandwond is alleen de opperhuid beschadigd. „De huidlaag die verantwoordelijk is voor de golflijntjes blijft dan over het algemeen intact”, zegt Van der Hulst. Bij een diepere tweedegraads of een derdegraads brandwond kan die onderhuid wel beschadigen en dan kunnen de lijnen gedeeltelijk verdwijnen.

Dat is bij Carola Stirler hoogstwaarschijnlijk niet het geval. Maar het is in theorie dus wel mogelijk de vingerafdruk te verwijderen. Daarvoor moet het letsel, of het nu een brand- of snijwond is, wel de diepere huidlaag raken. In de praktijk zal de afdruk echter nooit helemaal verdwijnen. Daarvoor zou je de vinger helemaal rondom egaal moeten verbranden. Aannemelijker is dat de vingerafdruk gedeeltelijk verandert.

Een glad stukje of juist reliëf door littekenweefsel vormt enkel een extra herkenningspunt in de vingerafdruk, zegt Marcel de Puit, vingersporendeskundige bij het Nederlands Forensisch Instituut. „De volgende keer dat je een nieuw paspoort gaat halen, wordt zo’n kenmerk gewoon meegenomen in de vingerafdruk.”

Maar ook als de ‘nieuwe’ kenmerken nog niet bekend zijn, is het nog steeds goed mogelijk om iemands vingerafdruk te herkennen. Vijf overeenkomende punten tussen het vingerspoor en de afdruk in de databank, kunnen genoeg zijn om het spoor als bewijs op te voeren. De Puit: „Het kan dan al gauw duizend keer waarschijnlijker zijn dat de afdruk van de verdachte komt, dan van iemand anders uit de populatie.”

Een andere reden waarom criminelen hun vingertoppen niet snel zullen afbranden, is dat ze er niet handiger op worden. De plooiing van de opperhuid zorgt namelijk ook voor flexibiliteit. Van der Hulst: „Als de huid te strak over de vingertop ligt, buigt de vinger niet meer goed.”

Een paar leren handschoenen is dan toch een betere oplossing.

Joël Broekaert