Wellink zegt 'sorry' voor DSB

DNB-president Nout Wellink ging diep door het stof tijdens zijn verhoor.

Hij wil zelf de cultuuromslag binnen DNB doorvoeren.

DNB-president Nout Wellink, gisteravond, tijdens zijn verhoor in de Tweede Kamer over het rapport over de ondergang van de DSB Bank. Foto's Roel Rozenburg Den Haag : 30 juni 2010 Commissievergadering over het DSB rapport, Wellink tijdens de vergadering met kamerleden. foto © Roel Rozenburg
DNB-president Nout Wellink, gisteravond, tijdens zijn verhoor in de Tweede Kamer over het rapport over de ondergang van de DSB Bank. Foto's Roel Rozenburg Den Haag : 30 juni 2010 Commissievergadering over het DSB rapport, Wellink tijdens de vergadering met kamerleden. foto © Roel Rozenburg

Ja, het had beter gekund en beter gemoeten. En dat spijt hem zeer.

Met die ruiterlijke erkenning van gemaakte fouten lijkt president Nout Wellink van De Nederlandsche Bank vooralsnog zijn toekomst veilig te hebben gesteld. In een hoorzitting gisteravond in de Tweede Kamer over het rapport van de commissie-Scheltema over de teloorgang van de DSB Bank, moest Wellink daarvoor wel erg diep door het stof.

Niet alleen onderschreef Wellink alle conclusies van Scheltema (DNB had betere regie moeten voeren, DNB was te weinig doortastend en de bankvergunning had in 2005 niet zo aan DSB gegeven moeten worden), hij bood zelfs mede namens de DNB zijn excuses aan aan de slachtoffers van het debacle met de bank uit Wognum. „Het had beter gekund, daar bied ik mijn verontschuldigingen voor aan”, zei hij.

Het mea culpa van Wellink was verrassend en tegelijkertijd begrijpelijk. Verrassend omdat Wellink in eerdere kwesties als ABN Amro en Icesave steeds doelbewust en met volle overtuiging koos voor de felle verdediging in plaats van voor de deemoedige schuldbekentenis.

Nu, bij DSB, was hij kennelijk minder zeker van zijn gelijk en koos hij voor de zachte lijn. Hij had ook weinig keuze, en dat maakte zijn opstelling begrijpelijk. Meer nog dan bij de verkoop van ABN en de ondergang van spaarbank Icesave was een deel van de Kamer deze keer uit op de scalp van Wellink. De politici kregen daarbij steun van een groot aantal kranten, die gisterochtend in hun commentaren al om het aftreden van de president riepen. Als Wellink niet zou buigen, zou het deze keer weleens tot een echte botsing kunnen leiden.

Kamerlid Jolande Sap van GroenLinks, die direct na publicatie van het rapport-Scheltema al had gezegd dat Wellink weg moest, was het hardst in haar oordeel. Zij verweet Wellink zich te verschuilen achter handige juridische redeneringen en liet duidelijk blijken weinig geloof te hechten aan Wellinks deemoed. Wellink reageerde kalm: „Ik vlucht niet in een juridische formulering. Zoals de bankvergunning in 2005 is verleend, had niet gemoeten. Ook met de kennis van toen hadden we er nadere voorwaarden aan moeten verbinden. Dat had beter gemoeten. Ik onderschrijf de conclusies van het rapport.” Om er vragenderwijs aan toe te voegen dat hij niet kon inschatten of het stellen van nadere voorwaarden aan DSB de situatie had verbeterd. „Maar de condities om toezicht te houden, waren dan wel beter geweest. Had het toezicht beter gekund inde jaren daarna? „Ja”, aldus Wellink. „We hadden assertiever moeten zijn.”

De conclusies van Scheltema dat DNB in 2005 geen bankvergunning had moeten afgeven aan DSB Bank is pijnlijk voor DNB. Wellink stelde gisteren wel dat het niet afgeven van een vergunning lastig was, onder meer omdat bijvoorbeeld de structuur van DSB waarin Dirk Scheringa zowel topman als grootaandeelhouder was wettelijk niet verboden was en is. „Overigens had DSB bij het niet verlenen van de vergunning in 2005 gewoon met de oude veergunning uit 2000 door kunnen gaan”, zei Wellink.

Een van de kernvragen die de Kamer had, was of Wellink de meest aangewezen persoon is om de cultuurverandering bij DNB door te voeren. Een verandering van de cultuur bij DNB is de wens van demissionair minister Jan Kees de Jager van Financiën en moet toezichtsfouten zoals in de DSB affaire in de toekomst helpen voorkomen. Kamerlid Arie Slob van de ChristenUnie zei dat „met alle respect” Wellink de belichaming van de cultuur bij DNB was geworden en vroeg zich af of Wellink de cultuuromslag wel kan leiden.

Daar nam Wellink direct afstand van. Hij was niet de belichaming van de cultuur, maar van de cultuurverandering in de bank. „Toen ik bij de bank kwam werken, zaten we nog in de Middeleeuwen. Nu zijn we transparanter, efficiënter en een vlakkere organisatie. We zijn geen ivoren toren meer. Daarmee zeg ik niet dat er niets veranderd hoeft te worden. De verandering zal fundamenteel zijn en cruciaal en ik zal erop toezien dat dat ook gebeurt.”

Waarom heeft DNB zijn tanden niet laten zien in de jaren van haar toezicht op DSB Bank, wilde SGP-voorman Kees van der Staaij weten. „Men denkt dat het wel goed zal aflopen, soms is het juridisch van aard, mensen zijn soms te zorgvuldig in hun afwegingen, het is een scala aan argumenten”, aldus de president van de centrale bank.

Vanmorgen zou de Tweede Kamer met minister De Jager debatteren over Scheltema’s rapport.