Het oudste meercellig leven lijkt op een bitterkoekje

Fossielen die lijken op koekjes met rare kartelrandjes zijn de resten van het oudste meercellige leven dat ooit op aarde is gevonden. De 2,1 miljard jaar oude versteende organismen, ter grootte van een bitterkoekje, zijn gevonden in Gabon. In een oude versteende zeebodem zitten ze dicht opeen, soms wel veertig op een vierkante meter. Een team van 21 paleontologen en biologen beschrijft de ontdekking van het versteende organisme vandaag in het wetenschappelijk tijdschrift Nature.

Het ontstaan van meercellig leven is een intrigerende stap in de evolutie. Eencelligen zoals bacteriën of amoeben zijn in de loop van de evolutie samengekomen en uitgegroeid tot complexe organismen met een huid, haar, hersenen en een hart. Om dat mogelijk te maken, moesten de cellen zich specialiseren en op een of andere manier samenwerken.

De kans is klein dat er een mooie afstammingslijn loopt van de Gabonese kartelkoekjes naar de mens. „Meercellig leven is in de loop van de evolutie zeker zeventien keer ontstaan”, zegt de Britse paleontoloog Philip Donoghue (universiteit van Bristol). Donoghue schreef op verzoek van Nature een wetenschappelijk commentaar op de fossiele vondst. Slechts één van die zeventien cellulaire versmeltingen resulteerde in alle dieren die we nu kennen. Een andere samenwerking van eencelligen leidde tot het ontstaan van de planten. En dan zijn er ook nog schimmelsoorten die in sommige levensstadia als eencelligen door het leven gaan, maar samen ook een organisme kunnen smeden dat als een soort slak over de bosbodem gaat.

Donoghue denkt dat het twee miljard jaar oude multicellulaire leven uit Gabon nog primitiever is dan bijvoorbeeld een schimmel. Donoghue denkt dat de Gabonese fossielen evengoed een bacteriekolonie kunnen zijn. Bacteriecellen kunnen complex zijn, maar ze hebben geen kern.