'Lezer wil zich vastbijten, niet stukbijten op artikel'

Peter Vandermeersch, de nieuwe hoofdredacteur van NRC Handelsblad, gaat goed luisteren naar de lezer. „De krant moet aansluiten bij wat moderne lezer wil.”

Peter Vandermeersch, tijdens de redactiebijeenkomst gisteren waar hij werd voorgedragen als nieuwe hoofdredacteur. Foto NRC Handelsblad, Vincent Mentzel Peter VANDERMEERSCH (1961) De nieuwe Belgische hoofdredacteur van NRC Handelsblad en NRCnext. foto VINCENT MENTZEL/NRCH==F/C==Nederland. Rotterdam, 29 juni 2010 ©Vincent Mentzel 2010

Dwingend. Peter Vandermeersch nam het woord gisteren een aantal keren in de mond. Eerst bij zijn kennismaking met de redactie en later in een toelichting op zijn opmerkelijke stap. De hoofdredacteur-directeur van de Vlaamse kranten De Standaard en Het Nieuwsblad wordt de nieuwe hoofdredacteur van NRC Handelsblad en nrc.next. Hij treedt ook toe tot de directie.

„NRC Handelsblad moet onmisbaar zijn”, zegt Vandermeersch na afloop van zijn presentatie voor de NRC-redactie. „Wat ik wil is een ongelooflijk dwingende krant maken. En ik ben er van overtuigd dat we dat kunnen. Een Nederlander die nadenkt zou geregeld, liefst dagelijks, NRC moeten lezen. Dat moet onze ambitie zijn. Je vindt fantastische stukken in NRC Handelsblad maar die vormen samen niet altijd een goede krant. Het moet meer een geheel zijn.”

Vorig jaar kocht de Vlaamse uitgever De Persgroep het AD, de Volkskrant en Trouw. Nu krijgt u hier de leiding. Nemen de Belgen de Nederlandse kranten over?

„Het zegt iets over uw redactie dat zij niet op zoek is gegaan naar de beste collega om hoofdredacteur te worden. En zelfs niet de beste Nederlandse journalist. Die durf vind ik fantastisch. In Nederland wordt onderschat hoe Vlamingen Nederland volgen. Ik koop Vrij Nederland, ik kijk naar Pauw & Witteman. Maar ik zal natuurlijk nooit een Nederlander worden. Ik heb hier niet op de kleuterschool gezeten. Je moet je omringen met mensen die wel alle finesses kennen.”

Waarom heeft u gesolliciteerd?

„Ik ben verliefd op het vak. Ik droom van kwaliteitsjournalistiek. Het klinkt misschien katholiek, maar dat is mijn roeping. NRC Handelsblad is een van de beste kranten in Europa. Ik ben er echt van overtuigd dat we kunnen meespelen in de Champions League van Europese kranten.”

Hoe dan?

„Wij moeten beter luisteren naar de lezer. Niet om hem hoofdredacteur te maken, maar om te horen welke krant hij wil lezen. Hij heeft minder tijd, veel prikkels en weet al heel veel. Die moeten wij bedienen. Als wij dat goed doen, kunnen de oplagen groeien.”

Heeft u een opdracht meegekregen van de eigenaren van NRC Media, Egeria en Het Gesprek? Moet u bezuinigen?

„Ik heb de voorbije weken een behoorlijk aantal keren gesproken met de redactieraad. Ik heb één lang gesprek gehad met directeur-uitgever Hans Nijenhuis en een keer telefonisch gesproken met president-commissaris Derk Sauer. Ik heb geen opdracht gekregen anders dan ‘maak er een geweldige krant van’. Met Sauer heb ik niet over rendement gesproken. En niet over bezuinigingen.”

Uw voorganger Birgit Donker vertrok na een conflict binnen de directie, onder meer over de vraag wie de zeggenschap heeft over nieuwe NRC-publicaties. Hoe lost u dat op?

„Bij De Standaard heb ik tien jaar ervaring in deze positie. Daar hebben hoofdredacteur en uitgever gescheiden verantwoordelijkheden, maar hanteren het principe van working apart together.”

Wat zijn uw plannen?

„Het zou dom zijn om van buitenaf te komen en nu al met een vingertje te wijzen hoe het verder moet. Ik wil eerst met veel mensen spreken. Maar ik wil in ieder geval een dwingende, toegankelijke krant maken. De lezer wil moeilijke journalistiek om zich in vast te bijten, maar geen onbegrijpelijke stukken waarop hij zich stukbijt. NRC Handelsblad moet plaats bieden aan slow journalism maar niet aan lazy journalism.”

In 2007 werd u uitgeroepen tot ‘Marketeer van het jaar’. Wat moet de NRC-lezer daarvan denken?

„Die moet niet bang zijn dat ik dvd’s of Kabouter Plop-mutsen ga weggeven bij de krant. Ik kreeg de onderscheiding omdat men vond dat ik De Standaard als kwaliteitskrant van de 20ste naar de 21ste eeuw heb geleid.”

U heeft het correspondentennetwerk bij De Standaard opgeheven. Staat dat NRC Handelsblad ook te wachten?

„Nee, want het buitenland is heel belangrijk voor NRC Handelsblad. De reden dat ik bij De Standaard de correspondenten heb teruggehaald was dat wij dringend mensen nodig hadden voor de binnenlandse verslaggeving. Ik kwam terug uit Parijs, werd hoofdredacteur en zag dat in de straten van Brussel daklozen stierven van de kou. Maar we hadden geen verslaggevers. Ook niet om de affaire-Dutroux te volgen.

Later heb ik die beslissing wel betreurd. Op 9/11 heb ik even gevloekt: waarom hebben we niemand in New York?”

In 2007 zei u in een interview dat de frisheid van nrc.next ontbreekt bij de andere Nederlandse kwaliteitskranten. ‘Je voelt gewoon dat zo’n krant als NRC Handelsblad zal sterven met zijn generatie lezers.’

„Een boutade. Ik mag graag chargeren. Maar ik vond het wel risicovol dat alle vernieuwing in nrc.next werd gestoken. Alsof de avondkrant alles bij het oude kon laten. Het gevaar dat de krant zijn lezers niet zal overleven speelt ook bij De Standaard. Daarom moeten we een krant maken die aansluit bij wat de moderne lezer wil. Maar we keken bij De Standaard ook met jaloezie naar nrc.next. NRC had maar mooi de stap gemaakt naar de jonge lezers. Dat hebben wij ook geprobeerd, vergeefs.”

U bent een BV’er, een Bekende Vlaming. Hoe reageerde men in Vlaanderen op uw overstap?

„Ach, een Bekende Vlaming ben ik vooral doordat ik de finale haalde van de tv-quiz De slimste mens ter wereld. Ik moest daarna handtekeningen uitdelen in de supermarkt. De eerste sms’jes van collega’s en bekenden waren verrast en bedroefd. Maar ook blij. ‘Welkom in Holland’, sms’te een collega van de Persgroep.”