Achilleshiel van Oranje voorlopig ongeschonden

Nederland speelt vandaag in de achtste finales van het WK tegen Slowakije.

Bij het WK kreeg Nederland tot dusver alleen een doelpunt uit een strafschop tegen.

Voetbalfans kijken de WK-wedstrijd Duitsland - Australië op het Fan Fest in Durban. Foto AFP Football fans watch the 2010 World Cup match between Germany and Australia at the "Fan Fest" in Durban on June 13, 2010. Germany thrashed 10-man Australia 4-0 in their opening Group D match of the World Cup in Durban with goals from Lukas Podolski, Miroslav Klose, Thomas Mueller and Cacau. AFP PHOTO / Aris Messinis
Voetbalfans kijken de WK-wedstrijd Duitsland - Australië op het Fan Fest in Durban. Foto AFP Football fans watch the 2010 World Cup match between Germany and Australia at the "Fan Fest" in Durban on June 13, 2010. Germany thrashed 10-man Australia 4-0 in their opening Group D match of the World Cup in Durban with goals from Lukas Podolski, Miroslav Klose, Thomas Mueller and Cacau. AFP PHOTO / Aris Messinis AFP

De verdediging van het Nederlands elftal wordt spottend wel de achilleshiel van het team genoemd. De statistieken tonen tot de dag van vandaag eerder het tegendeel aan. In de kwalificatie voor het WK kreeg de defensie van Oranje slechts twee tegentreffers. En in de groepsfase van het toernooi incasseerde de laatste linie in drie duels geen enkel velddoelpunt. Doelman Maarten Stekelenburg kreeg alleen een treffer te verwerken tegen Kameroen, uit een strafschop veroorzaakt door Rafael van der Vaart.

„Het negativisme is niet altijd op zijn plaats”, meent centrale verdediger John Heitinga. „Al mag het spel misschien een fractie sneller worden uitgevoerd. Wij hebben ons geplaatst voor de achtste finales [waarin Oranje vandaag tegen Slowakije speelt] met het maximaal aantal punten, vijf doelpunten voor en één tegen. Nog hoor ik dat de verdediging niet goed staat.”

En Joris Mathijsen, die met Heitinga een duo vormt in het hart van de defensie, verzucht: „Intern krijgen we de waardering wel. De media praten allemaal over de aanval. Het is logisch dat de meeste aandacht naar de aanvallers uitgaat. Daarvoor komen de mensen naar het stadion. Maar een elftal heeft ook keihard een verdediging nodig. Alleen samen kun je succesvol zijn. De mensen die echt verstand van voetbal hebben weten hoe het zit.”

Sinds rechtervleugelverdediger Gregory van der Wiel een basisplaats heeft in Oranje is het duo Mathijsen-Heitinga een feit. De laatste heeft de taak van André Ooijer overgenomen en speelt rechts in het centrum. Heitinga opereerde voor de komst van Van der Wiel als rechtsback, maar hij vindt dat centraal in de verdediging van nature zijn plek is. „Joris en ik kennen elkaar nu door en door”, stelt de oud-Ajacied die momenteel voor Everton uitkomt. „Hij is een solide verdediger. We spelen altijd schuin achter elkaar waardoor je elkaar in de rug dekt.” En Mathijsen, die voor Hamburger SV uitkomt, heeft ook niets te klagen over Heitinga. „John is nog beter geworden in de Premier League en ik in de Bundesliga. Dat komt doordat we elke week tegen topspitsen voetballen. De samenwerking met hem gaat automatisch.”

Een goede communicatie vormt de basis van verdedigen. Maar door de monotone brom van de vuvuzela’s is dat bijna niet mogelijk in Zuid-Afrika. „Soms is het genoeg om elkaar een blik toe te werpen of een teken te geven”, zegt Heitinga. „Je hoeft niet altijd veel te zeggen.” Beiden zijn ook klaverjasmaatjes. „We kaarten tegen Rafael van der Vaart en Wesley Sneijder. Niet om geld, maar om prestige. We hebben een aardige voorsprong genomen”, aldus Heitinga.

Hoe verdedigt Oranje? Heitinga: „We spelen vaak op de helft van de tegenstander, dus altijd met veel ruimte in de rug. Tegen twee spitsen ondersteunt een van de twee backs het centrum. Of een verdedigende middenvelder [Mark van Bommel, Nigel de Jong] laat zich zakken. Als je maar een man meer hebt. We maken daarover vooraf geen afspraken. Het gaat om de situatie. Je lost het op met sluwheid en communicatie. We krijgen vooraf wel veel informatie op papier over onze tegenstanders. Overigens begint de verdediging al bij de aanval. We proberen onze opponent zodanig te laten opbouwen, dat we gemakkelijk weer de bal kunnen veroveren.”

Beide verdedigers zijn ook in staat een goede pass te geven, zowel in de lengte als diagonaal. Assistent-trainer Frank de Boer adviseerde ze echter de bal zoveel mogelijk over de grond te spelen en een verre pass door de lucht te vermijden vanwege de capriolen van de Jabulani. „Op zeeniveau is de bal wat beter”, constateert Mathijsen. „Maar in Johannesburg kun je geen strakke lange bal geven. Je probeert het soms toch, want ik moet als verdediger opbouwen.”

De twee verdedigers nemen de adviezen van 112-voudig oud-international De Boer uiteraard serieus. Hij was zelf een sierlijke voetballer die alles zonder geweld voetballend oploste. „Zijn ervaring is heel belangrijk”, zegt Mathijsen. „Hij ziet echt de details. Een hoofdtrainer kijkt meer naar het grote geheel. Frank was absoluut een voorbeeld voor mij. Hij speelde net als ik aanvankelijk linksback.” Heitinga kent De Boer nog uit zijn Ajax-periode. „Frank is een prof als speler, maar ook als trainer. Hij coacht je bij zaken als het geven van de juiste balsnelheid. Details bepalen of je wereldkampioen wordt.”

Heitinga staat in de toekomst wel open voor een aanbieding van een Europese topclub. Mathijsen hoeft voorlopig niet weg bij HSV. „Ik heb niets van enige interesse gehoord. En ik ben ook helemaal niet bezig met een vertrek. Ik heb het zeer naar mijn zin bij HSV. Het is misschien niet de absolute top van Europa. Maar kijk eens naar de Brazliaan Luís Fabiano. Die speelt bij Sevilla en is top op het WK. Dus waarom zouden twee verdedigers van Everton en HSV ook niet boven zichzelf uit kunnen stijgen?”