North Sea wordt goed toeven voor fans van retrosoul

Nederland, Rotterdam, 13-07-08 The Mars Volta. North Sea Jazz in Ahoy. © Foto Merlin Daleman
Nederland, Rotterdam, 13-07-08 The Mars Volta. North Sea Jazz in Ahoy. © Foto Merlin Daleman

Lang waren ze afwezig. Maar in de afgelopen twee jaar maaken soulgiganten Stevie Wonder (60) en Gil Scott-Heron (61) een opvallende comeback. Deze editie staan ze allebei op North Sea Jazz.

De verschillen tussen beide mannen zijn groot. Nog voor zijn terugkeer op het wereldpodium werd Wonder gelauwerd. Scott-Heron daarentegen raakte in de vergetelheid. En ook inhoudelijk zijn er grote verschillen; de ‘geloof, hoop en liefde’-boodschap van Wonder staat haaks op de donkere doembeelden van Scott-Heron.

Er zijn ook overeenkomsten tussen de twee. Die schuilen vooral in de schoonheid van hun melodieën, in de warmte van het geluid, in het engagement van de teksten. En in hun invloed op de hedendaagse hiphop, r&b en soul; hun muziek werd talloze malen gesampled.

Hun terugkeer op het podium is onverwachts. Bijna twee jaar geleden begon Stevie Wonder aan een tournee die hem van Amerika naar Europa bracht. Bij velen, ook bij mij, leidde dat tot opgetrokken wenkbrauwen. Ging het hier om de zoveelste voormalige popster die met een slap aftreksel van de hits van weleer zijn bankrekening probeerde te spekken?

In september 2008 bleek in de Rotterdamse Ahoy het tegendeel. Met verve bracht een zeer vitale Wonder zijn beste artistieke werk, uit de jaren zestig en zeventig, zoals Sir Duke en Superstition en Don’t You Worry ‘bout a Thing. Het bleken nog altijd gouden popsongs te zijn die niet aan kracht hadden ingeboet. Net als Stevie Wonder zelf trouwens.

De comeback van Scott-Heron was zo mogelijk nog opmerkelijker. De afgelopen twaalf jaar bracht hij voornamelijk in drugspanden en cellenblokken door. Sporadisch trad hij nog op – ik zag hem in 2004 in het Jazz at Lincoln Center in New York, een schim van de extraverte spoken word-muzikant die hij eens was.

Maar zijn album I’m New Here dat in januari uitkwam, lijkt onverwachts het mooiste album van het jaar te worden. Op een opzienbarende mix van ruwe blues en kale industriële moderne beats onderwerpt de voormalige gevangene zichzelf aan een diepgravend onderzoek.

Ook op het North Sea Jazz Festival treden hun succesvolle volgelingen op. Zo zijn jonge muzikanten als Jamie Lidell en Waylon schatplichtig aan Stevie Wonder en zijn de geëngageerde rapper Nas en de warme bariton José James gevormd door de protestsongs van Gil Scott-Heron.

Voor de liefhebbers van retrosoul is het sowieso goed toeven op North Sea Jazz. Souldiva Sharon Jones & The Dap Kings en soulman Lee Fields & The Expressions bewezen nog dit jaar met optredens in Paradiso in Amsterdam een dampende soulrevue te kunnen neerzetten, met pompende bassen, funky gitaarspel en strakke blazers. En, in het geval van Sharon Jones, met een frontvrouw die in performance doet denken aan James Brown.

Zo ver bracht Earth, Wind & Fire het niet in februari van dit jaar in Paradiso – al eindigde hun optreden wel in een aanstekelijk feest, met een publiek dat tot op het tweede balkon alles woordelijk meezong.

Scott-Heron en Wonder treden respectievelijk vrijdag en zondag op. En misschien dient zich datzelfde weekend dan nóg wel een muzikale held aan. Prince, die nooit een geheim heeft gemaakt van de grote invloed van Wonder op zijn muziek, speelt zaterdag op het Belgische festival Werchter. Dan is Rotterdam op zondag niet ver weg.

Volg de pop- en soulroute van Yaël Vinckx in het hart van dit Cultureel Supplement.