Waarom drinken we de melk van varkens niet?

We drinken koeienmelk, paardenmelk, geitenmelk, kamelenmelk, schapenmelk en ezelmelk. Jak- en buffelmelk is drinkbaar, en in Rusland en Zweden schijn je zelfs elandenmelk te kunnen krijgen. „Maar varkensmelk is er alleen voor biggetjes”, mailt Kasper Jansen uit Amsterdam. „Waarom drinken we de melk van varkens eigenlijk niet? Is het soms niet lekker?”

Aan de smaak ligt het niet, legt Jos van den Berg van varkensfokkerij De Brug uit het Noord-Brabantse Wanroij uit. „Varkensmelk is wel iets vetter dan koeienmelk. Maar verder proef je eigenlijk weinig tot geen verschil. Het smaakt vooral iets romiger.”

Volgens Van den Berg ligt het vooral aan het varken zelf. Die produceert vijf tot zes keer minder melk dan een koe, die gemiddeld zo’n 25 liter melk per dag geeft. En daarbij komt dat een varken, in tegenstelling tot een koe, geen melk produceert als het zwanger is.

Ook is de lactatieperiode, de tijd dat een dier na geboorte van een jong melk geeft, bij een varken een stuk korter. Deze periode varieert van enkele weken tot enkele maanden, afhankelijk van hoelang de biggen bij de moeder worden gehouden. Een koe geeft bijna het hele jaar door melk.

Vroeger gaf een koe ook maar vijf liter melk per dag. „De hoeveelheid melk die een koe geeft is door domesticatie en beter krachtvoer in de loop der tijd opgevoerd”, legt Egbert Kanis van de Landbouwuniversiteit Wageningen uit. Kanis is gespecialiseerd in de lichaamssamenstelling van varkens. „Bij een varken is deze ontwikkeling er nooit geweest.”

Dit komt volgens Kanis doordat het melken van een varken vroeger praktisch niet mogelijk was. „Met, het varieert per varken, gemiddeld veertien spenen was met de hand melken niet te doen”, zegt Kanis. „De uier van een koe, geit of schaap was toch een stuk makkelijker te hanteren.”

En al zou het lukken, speen voor speen met duim en wijsvinger, dan is het nog niet eenvoudig de melk van een varken in een emmer op te vangen. In de spenen van varkens zitten namelijk meerdere gaatjes. „Er komt geen mooie, rechte straal uit”, zegt Kanis.

In theorie is een varken melken inmiddels wel mogelijk, mits er een machine voor wordt ontwikkeld. Toch ziet varkensfokker Van den Berg het nog niet voor zich. „De spenen zijn zo verschrikkelijk klein. Dat zie ik een melkmachine nog niet zo snel doen.”

Stijn bronzwaer

    • Stijn Bronzwaer