Meer stemmen voor Kaczynski dan verwacht

Bronislaw Komorowski, de waarnemende Poolse president, heeft bij de verkiezingen gisteren de meeste stemmen gekregen, maar veel minder dan de eerste exit polls voorspelden. Een tweede ronde is nodig.

Komorowski, (58), de kandidaat van regeringspartij Burgerplatform (PO), komt uit op een score van 41,2 procent. Dat bleek vanochtend na het tellen van vrijwel alle stemmen. Jaroslaw Kaczynski, de tweelingbroer van de onlangs verongelukte president Lech Kaczynski en Komorowski’s belangrijkste tegenkandidaat, kreeg 36,7 procent van de stemmen.

Dat Komorowski de meeste stemmen zou krijgen, werd verwacht. Dat het verschil met Kaczynski zo klein zou zijn – slechts 4,5 procentpunt – was een verrassing. Exitpolls wezen gisteravond nog op een veel groter verschil. Kaczynski (61) heeft zo toch eenvoudig de tweede ronde van de presidentsverkiezingen bereikt.

Kaczynski, tot voor kort de minst populaire Poolse politicus, lijkt te profiteren van de emoties die loskwamen na het vliegtuigongeluk in april waarbij zijn broer en 95 politici en functionarissen om het leven kwamen. Ook de recente watersnood, die duizenden gezinnen dakloos heeft gemaakt, heeft Kaczynski in de kaart gespeeld. De huidige machthebbers werden daarop afgerekend.

In een commentaar schrijft de krant Gazeta Wyborcza vandaag dat opiniepeilers de grootste verliezers zijn – hun werk is een „dramatische blamage” gebleken, aldus de krant. In peilingen had Komorowski steevast een grote voorsprong op Kaczynski.

Op 4 juli volgt een tweede verkiezingsronde. Daarin is een sleutelrol weggelegd voor de kiezers van Grzegorz Napieralski, de presidentskandidaat van de sociaal-democratische SL die, verrassend, bijna 14 procent behaalde. Die kiezers zullen over twee weken moeten kiezen voor een van de twee overgebleven kandidaten.

Analisten verwachten dat deze linkse kiezers eerder voor Komorowski zullen kiezen. Recht en Rechtvaardigheid (PiS), de partij van Kaczynski, geldt als ultraconservatief in morele kwesties, zoals abortus en reageerbuisbevruchting. Kaczynski stelde ooit voor om de SLD, een door oud-communisten opgerichte partij, illegaal te verklaren.

Maar een gelopen race is het allerminst. Veel Polen zijn op 4 juli al met vakantie, wat naar verwachting vooral ongunstig is voor Komorowski, omdat zijn electoraat vooral in de rijkere steden woont.