Aantal kiezers over de grens fors gegroeid

Een stembureau in het Noord-Brabantse Vlijmen, bij Den Bosch, werd vanochtend in gereedheid gebracht. Foto's Merlin Daleman Nederland, Vlijmen, 09-06-10 Stembureau 17 in het bibliotheek van Vlijmen gemeente Heusden. © Foto Merlin Daleman
Een stembureau in het Noord-Brabantse Vlijmen, bij Den Bosch, werd vanochtend in gereedheid gebracht. Foto's Merlin Daleman Nederland, Vlijmen, 09-06-10 Stembureau 17 in het bibliotheek van Vlijmen gemeente Heusden. © Foto Merlin Daleman

Veel meer Nederlanders in het buitenland hebben zich voor deze verkiezingen laten registreren dan in 2006. Dat blijkt uit cijfers van het Bureau Verkiezingen van de gemeente Den Haag dat verantwoordelijken is voor stemmen van Nederlanders uit het buitenland.

Om vanuit een ander land mee te kunnen doen aan de nationale verkiezingen is schriftelijke registratie noodzakelijk. In 2006 deden 34.305 Nederlanders dat, nu zijn het er 46.573. Na de registratie stuurt het stembureau het stembiljet en de kieslijsten op, die ingevuld moeten worden teruggestuurd.

De Wereldomroep zegt „overspoeld” te zijn met klachten over de „omslachtige” stemprocedure voor kiezers in het buitenland. Bij de parlementsverkiezingen in 2006 bestond de mogelijkheid via internet te stemmen. Maar dat experiment heeft geen gevolg gekregen. „Dat had te maken met de hoge kosten die werden gemaakt voor een relatief kleine groep kiezers”, zegt een woordvoerder van het ministerie van Binnenlandse Zaken. „Vooral de beveiligingskosten waren erg hoog.”

Ook is bij een stem die online wordt uitgebracht niet te controleren of de stemmer uit vrije wil handelt, zoals de wet voorschrijft. Een vrouw kan online gemakkelijk voor haar echtgenoot, of andere gezinsleden stemmen.

Dit jaar was door de val van het kabinet-Balkenende de tijdspanne kort waarin de schriftelijke formaliteiten konden worden afgehandeld. De kieslijsten zijn op 28 april vastgesteld, maar voordat ze naar het buitenland gestuurd konden worden, moest twee weken worden gewacht. Dan pas is de bezwaarprocedure verlopen en zijn de kieslijsten definitief.

Volgens de Wereldomroep zijn de stembiljetten en de kieslijsten pas na 19 mei verstuurd naar Nederlanders in het buitenland. In landen met trage postbezorging bestaat daardoor de kans dat de geretourneerde stem niet op tijd binnen is.

Het aantal stemgerechtigden over de grens is niet bekend. De commissie-Korthals Altes, die in 2007 het kiesstelsel onderzocht, schatte het aantal kiezers buiten Nederland tussen de 700.000 en het miljoen.

Van oudsher stemmen de meeste expats op de VVD. Uit een recente peiling van de Wereldomroep onder Nederlanders in het buitenland blijkt dat dit ook de verwachting is voor deze verkiezingen. Volgens de expats gaat de VVD de verkiezingen winnen maar ziet de meerderheid Job Cohen het liefst als nieuwe premier van Nederland.