Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Politiek

De lezer schrijft over kruimelwerk en drugs

Het is onbegrijpelijk dat NRC Handelsblad zowel de voorpagina als de binnenpagina inruimt voor het regeringsvliegtuig dat mede wordt gebruikt door de koningin (18 mei). Een typisch staaltje kruimelwerk met ophef over verbouwingskosten met bedragen van omgerekend een paar duizend euro. Zo mogelijk nog erger is het te lezen dat de Tweede Kamer zich druk maakt over kruimelwerk van drie ton. Meer kruimelwerk is te vinden op pagina twee, waar wordt gemeld dat staatssecretaris van Bijsterveldt 1,5 miljoen euro beschikbaar stelt om tien leraren in aanmerking te laten komen voor een promotiebeurs. De ruime aandacht is veel te veel eer als je bedenkt dat de uitgaven aan wetenschappelijk onderwijs 3,7 miljard zijn, ruim tweeduizend keer meer. Eén op de tienduizend leraren kan in de prijzen vallen, een veel kleinere kans dan de nul bij roulette.

Tussen deze prominente berichten valt een klein voorpaginabericht als ‘Bolkestein c.s.: verbod op drugs afschaffen’ in het niet. Dit blijkt echter te gaan om een mogelijke besparing van 30 miljard euro, dus dertigduizend keer meer dan het regeringsvliegtuig of van Bijsterveldts idee.

Prof. dr. Willem Vos

Universiteit Twente

De krant antwoordt

Journalisten hebben vaak moeite met cijfers, dat is waar. Ik kan er over meepraten: in een eerder journalistiek leven heb ik de hoofdpersoon van een artikel, een dertiger, eens de leeftijd ‘54’ meegegeven, terwijl hij toch echt – ja, over een krakende telefoonlijn – had gezegd dat hij „van 1954” was. Hij kreeg er veel bezorgde vragen over. Ik ook.

Het is natuurlijk de vraag of behalve zulke onfortuinlijke slordigheid ook cijferblindheid in de media een rol speelt. Journalisten moeten een jaarverslag kunnen lezen, statistisch onderzoek kunnen doorzien en databestanden kunnen analyseren. Zeker in een tijd waarin niet alleen politici elkaar, zoals gebruikelijk, bestoken met koopkrachteffecten, maar statistische en wetenschappelijke data bijvoorbeeld ook een steeds belangrijker rol spelen in de rechtspraak (zie de zaak- Lucia de B.) Daarover grondig berichten gaat niet zonder een zekere bedrevenheid met cijfers en enige vertrouwdheid met sociaal-wetenschappelijke methoden en technieken. Deze krant laat zich daar op voorstaan, maar het kan altijd beter.

Toch denk ik dat er met de voorbeelden die de lezer aanhaalt iets anders aan de hand is. Iets wat weinig oplevert kan natuurlijk om andere redenen relevant genoeg zijn om er toch een flink stuk aan te besteden. Zoals een onhaalbaar voorstel dat gigantisch veel oplevert, bescheiden aandacht verdient. Cijfers zijn in de politieke en maatschappelijke realiteit niet alleen een kwestie van rekenen, maar hebben ook een politieke en soms morele lading. Het bedrag dat wordt bezuinigd op het regeringsvliegtuig van de koningin is dan misschien kruimelwerk, maar het gaat om het politieke signaal van de kruimels in kwestie: ook de Oranjes moeten inleveren. Dat is interessant genoeg om uitvoerig in de krant te belichten.

En waarom besteedden we aandacht aan die tien promotieplaatsen? Omdat het initiatief een – al dan niet geslaagd – voorbeeld is van de manier waarop de overheid het vak van leraar weer aantrekkelijk probeert te maken.

Uiteraard zouden de financiële consequenties van het plan van een groep senior-activisten om drugs te legaliseren veel groter zijn (het is trouwens door anderen eerder geopperd). Maar dit – vooralsnog onhaalbare – voorstel is vooral interessant omdat het nu mede komt van de VVD-coryfee Frits Bolkestein, die hiermee afstand neemt van zijn eigen partij. Ook cijfers staan in een context.