Tsjechië: rechtse partijen winnen

De angst voor een schuldencrisis als in Griekenland heeft rechtse partijen in Tsjechië dit weekeinde alsnog een verkiezingsoverwinning bezorgd. Mede dankzij het mobiliseren van jonge kiezers versloegen zij de hervormingsschuwe sociaal-democraten (CSSD), die in de peilingen maandenlang bovenaan stonden.

De CSSD werd zaterdag met ruim 22 procent de grootste partij, maar dat was veel minder dan voorspeld. Oud-premier Jirí Paroubek besloot kort na de eerste exitpolls terug te treden als partijleider.

De grootste verrassing is TOP09, een nieuwe partij onder leiding van oud-minister van Buitenlandse Zaken Schwarzenberg (72). Die kreeg bijna 17 procent van de stemmen met een hard programma dat draait om begrotingsdiscipline, pensioenhervormingen en corruptiebestrijding. Samen met de rechts-liberale ODS (20 procent) en de protestpartij VV (11 procent) beschikt TOP09 over 118 van de 200 zetels in het parlement. Het zou voor het eerst sinds 1993 zijn dat een Tsjechische regering over zo’n comfortabele meerderheid zou beschikken.

De Groenen, de verrassing van de vorige verkiezingen, keren niet terug in het parlement, ondanks de steun van oud-dissident en oud-president Václav Havel.

De Tsjechische president Václav Klaus is nu aan zet. Hij besluit welke partij een regering mag proberen te vormen. Meestal is dat de grootste partij, maar Klaus kan die taak ook aan de ODS geven. ODS-leider Petr Necas wordt genoemd als nieuwe premier. Necas begon gisteren al met informele coalitiebesprekingen.

Financiële markten zijn opgelucht over het vooruitzicht van een rechtse coalitie. De kroon, die de afgelopen weken onder druk stond, werd vanochtend snel sterker ten opzichte van de euro. Tsjechië ging al tien jaar gebukt onder zwakke regeringen, die hervormingen voor zich uit schoven.