Knok voor vrijheid: de staat moet de baas zijn

Een vrije samenleving is ook een veilige samenleving. Niemand mag zijn vrijheid zo gebruiken dat hij een ander schade toebrengt, betoogt Mark Rutte.

De 20-ste eeuw werd grotendeels beheerst door collectivistische bewegingen als het communisme en het nationaal-socialisme, met alle gevolgen van dien. De 21-ste eeuw zal toebehoren aan het individu, geëmancipeerd door scholing en moderne technologie. De politieke stroming van het liberalisme, die de individuele mens centraal stelt, zal daarom de komende decennia toonaangevend zijn. Dat biedt kansen voor de mens om zich, in al zijn verscheidenheid, van zijn beste kant te laten zien.

De VVD heeft een duidelijk ideaal voor ogen: een vrije, democratische samenleving waarin iedereen de mogelijkheid krijgt om zichzelf maximaal te ontplooien. Bij het bepalen van onze koers houden we vast aan de beginselen van de Grondwet, zoals het verbod op discriminatie, gelijkheid van mannen en vrouwen, en de vrijheden van godsdienst en meningsuiting. Daar staan we pal voor.

We leven in een tijd van grote ontwikkelingen: mondiale recessie, massa-immigratie, vergrijzing. Hier moeten we vanuit het liberalisme antwoorden op vinden. De vraag is dan ook niet zozeer welke partij strikt gezien het meest liberaal is. Waar het om gaat, is bij welke partij onze vrije democratische samenleving het best gewaarborgd is. Die partij is de VVD.

De VVD wil Nederland door deze crisis loodsen, zodat we er sterker uitkomen. Dit stelt ons voor fundamentele keuzes over de samenleving, de economie en de rol van de overheid. De VVD gaat die keuzes niet uit de weg.

De staat bemoeit zich tegenwoordig met van alles. Hoe laat winkels dichtgaan, of je mag pokeren met je vrienden, en hoeveel je in je auto mag rijden. De VVD wil een kleine, krachtige staat, die zich concentreert op zijn kerntaken: onderwijs, veiligheid, de aanleg van wegen en spoor en de gezondheidszorg.

Ook geeft de staat te veel geld uit: 1 op de 10 euro wordt geleend. Dat kan zo niet doorgaan. Het kost ons nu al jaarlijks miljarden aan rente, meer dan we uitgeven aan ons middelbaar onderwijs. En we zadelen toekomstige generaties op met een torenhoge schuld.

De VVD wil de staatsschuld terugdringen, maar niet door nog meer belastingen te heffen. Nederland behoort al tot de internationale top drie qua belastingtarieven. We moeten snijden in de uit de pan gerezen uitgaven en niet weer met de pet in de hand bij de burger langsgaan. Een partij die nu lasten wil verzwaren, kan zichzelf niet met goed fatsoen liberaal noemen.

Daarom zijn we ook tegen inperking van de hypotheekrenteaftrek. Dat is niets anders dan een belastingverhoging voor de huizenbezitters. Bovendien is iedere speculatie over de hypotheekrenteaftrek in de kwetsbare woningmarkt spelen met vuur.

Een vrije samenleving is ook een veilige samenleving. Voor de VVD staat vast dat niemand zijn vrijheid zo mag gebruiken, dat hij een ander schade toebrengt. Waar mensen de wet overtreden, heeft de overheid de verplichting om krachtig in te grijpen. Dat verwachten burgers ook. Bijvoorbeeld als jongeren in Veenendaal of Culemborg hun buurt terroriseren. Daarom willen we onder andere fors investeren in de politie, zodat er 3.500 agenten bijkomen, die ervoor zorgen dat de staat de baas is op straat.

Iedereen die naar ons land komt om een bijdrage te leveren, is welkom, maar we moeten een eind maken aan de grote stroom kansarme migranten die hier komen om vervolgens in de sociale zekerheid te belanden. De VVD wil verouderde Europese verdragen die dit belemmeren, veranderen.

De enige manier om in de samenleving te integreren, is door werk; dan doe je mee, dan hoor je erbij. De overheid heeft een duidelijke rol bij het beschermen van zwakkeren, maar dat doen we niet door ze een leven lang in de bijstand te parkeren. De VVD wil mensen stimuleren op hun eigen benen te staan, door ze, naast sociale zekerheid, goed onderwijs te geven. Alleen zo krijgen zij zicht op een baan.

We leven in een prachtig land met veel talent in huis. Ik ben ervan overtuigd dat we sterker uit deze crisis gaan komen. Maar het is niet genoeg om het schip voort te laten drijven en met opgeheven wijsvinger langs de kant te staan. We zullen koers moeten bepalen, keuzes maken en daar ook aan vasthouden. De VVD heeft in de geschiedenis vaak bewezen hiertoe in staat te zijn.

De VVD wil orde op zaken stellen, de overheidsuitgaven en de staatsschuld inperken en tegelijkertijd de economie leven inblazen. Door 2,5 miljard euro te investeren in het onderwijs. En door jaarlijks 500 miljoen te investeren in infrastructuur, voor de aanleg van wegen en spoor. Onze keuzes zijn weloverwogen. Ook uit de doorberekeningen van het Centraal Planbureau (CPB) blijkt dat de VVD zorgt voor de laagste staatsschuld en de meeste banen.

De VVD zou nooit toestaan dat de zwakkeren in de samenleving de lasten van deze crisis moeten dragen. Maar we kunnen er niet omheen dat we allemaal in moeten leveren. Nog langer op de pof leven, zoals de linkse partijen willen, is onverantwoordelijk. Om sterker uit deze crisis te komen, moeten we samen Nederland in beweging brengen. Dát wordt de opgave voor de komende jaren.

In mijn optiek kenmerkt dat de echte liberaal: verantwoordelijkheid nemen voor je eigen leven en voor dat van anderen. Ook als het wat minder goed gaat.

Mark Rutte is voorzitter van de Tweede Kamerfractie van de VVD.