Israël wijst nucleair akkoord af

In Israël heeft een oproep van 189 landen voor overleg over het Midden-Oosten als regio zonder kernwapens scherp verworpen. De VS tekenden de oproep, ondanks reserves.

President Obama was er veel aan gelegen om een mislukking te voorkomen van de grote conferentie over het verdrag tegen de verspreiding van kernwapens, het Non-Proliferatieverdrag (NPV). Als de 189 deelnemende landen vrijdag na een maand onderhandelen verdeeld uiteen zouden zijn gegaan, net als vijf jaar geleden, dan was dat een ernstige tegenslag geweest voor Obama’s plannen voor nucleaire wapenbeheersing.

Maar er kwam een akkoord. Alle 189 landen stemden vrijdagavond in New York in met een verklaring waarin het belang van het verdrag, en dus van de uiteindelijke uitbanning van alle kernwapens, opnieuw werd onderschreven.

Toch heeft Washington de uitkomst van de conferentie met gemengde gevoelens begroet. Want de Amerikanen hebben wel een prijs moeten betalen voor het bereiken van consensus: een nieuwe bron van spanning in de relatie met bondgenoot Israël.

De slotverklaring stelt dat er in 2012 een internationale conferentie moet komen om van het Midden-Oosten een regio vrij van kernwapens en andere massavernietigingswapens te maken. Israël zegt al jaren dat zo’n conferentie geen zin heeft zolang er geen vrede is in het Midden-Oosten.

Verder werd in de slotverklaring het belang benadrukt dat Israël zich aansluit bij het NPV. Als een van de vier landen die het NPV niet heeft ondertekend (naast India, Pakistan en Noord-Korea) nam Israël geen deel aan de conferentie. Israël is de enige kernmacht in de regio, al heeft het land nooit erkend dat het over een nucleair wapen beschikt.

De Israëlische regering reageerde scherp afwijzend op de uitkomst van de conferentie. De slotverklaring was „huichelachtig”, aldus een verklaring van de staf van premier Netanyahu. „Ze negeert de realiteiten in het Midden-Oosten en de werkelijke bedreigingen waar de regio en de hele wereld mee geconfronteerd worden”. Het stak dat Iran, dat volgens Israël en het Westen heimelijk een kernwapen ontwikkelt, niet in de verklaring werd genoemd, maar Israël wel.

De Amerikaanse Nationale Veiligheidsadviseur, James L. Jones, haastte zich om zijn reserves te tonen over de verklaring waar zijn eigen regering zich achter had geschaard. Hij betreurde het besluit om Israël speciaal te noemen, zei hij – maar blijkbaar was het anders niet mogelijk geweest om overeenstemming te bereiken.

Ook zei Jones dat de Verenigde Staten geen conferentie of acties zullen toestaan die de nationale veiligheid van Israël in gevaar brengen. De conferentie over het Midden-Oosten als kernwapenvrije regio zou georganiseerd moeten worden door de VS, Rusland, Groot-Brittannië en de secretaris-generaal van de Verenigde Naties – dus als Washington wil dwarsliggen is daar alle gelegenheid voor.

Maar Israël voelt zich in de steek gelaten. De VS hebben Israël volgens de krant Ha’aretz „opgeofferd aan hun internationale belang het aantal kernwapens in de wereld te verminderen”. Premier Netanyahu brengt morgen een al eerder gepland bezoek aan Obama.