Marktwerking is zegen voor zorg

Hij ziet in zijn praktijk bijna geen open benen meer. Dat komt doordat diabetici tegenwoordig beter worden begeleid. Huisarts Geert van Rooij is ervan overtuigd: marktwerking heeft de gezondheidszorg veel goeds gebracht. Voor suikerpatiënten was het zelfs een „enorme stap voorwaarts”. Hun zorg wordt niet meer gefragmenteerd aangeboden. „Door goede begeleiding van diabetici boek je tien jaar gezondheidswinst. Dan kunnen ze net zo lang leven als andere mensen.”

Van Rooij kent de plannen die politieke partijen voor de komende vier jaar hebben, zegt hij in zijn zonnige spreekkamer in Schiedam. Hij is betrokken, zit in besturen en bedacht innovaties. Vorig jaar sprak hij met minister Klink (Volksgezondheid, CDA) om het plaatselijke Vlietlandziekenhuis te redden van een faillissement.

Zelf stemt hij waarschijnlijk D66 op 9 juni. Hij vindt de zorgplannen van die partij goed en uitgebreid. Van Rooij vermoedt dat de meeste huisartsen SP stemmen.

Jammer, stelt hij, want de SP wil terug naar af. Die partij wil de liberalisering in de zorg stoppen. Van Rooij is positief over marktwerking. Hij geeft voorbeelden: zorgbedrijven kunnen de inkoop van goederen en diensten uitbesteden, waardoor ze tijd en geld besparen. De nieuwe commerciële organisatie Buurtzorg veroorzaakt „een revolutie” in de thuiszorg – de toegewijde wijkteams verbazen met vriendelijke, goede en snelle hulp.

Van Rooij zegt dat te veel collega’s de kansen van marktwerking onderschatten. Het duurde vroeger twee weken voordat hij een echo kon laten maken in het Vlietlandziekenhuis. Maar toen Loek Winter in Schiedam een diagnostisch centrum op commerciële basis vestigde, voelde het ziekenhuis de hete adem. „Nu kan het opeens in twee dagen! Dankzij de markt.”

Van Rooij is benieuwd of en hoe het volgende kabinet de liberalisering doorzet. Of SP, GroenLinks en de PvdA er bijvoorbeeld in zitten. De PvdA werd dit jaar onder oud-partijleider Wouter Bos plotseling sceptisch over marktwerking, ook in de zorg. In januari zei Bos dat hij ervan overtuigd is geraakt dat het soms beter is publieke belangen van de markt af te schermen. Bos vergeleek de markt met gorilla Bokito, die in 2007 uitbrak: „Je kunt lang denken dat je hem onder controle hebt, maar op een dag doet hij wat zijn reflexen hem ingeven.”

Het verkiezingsprogramma van de PvdA is milder. Deze partij wijst het winstmotief en de invloed van investeerders af bij maatschappelijke zorgorganisaties, maar dat doet het CDA ook. Wel stelt de PvdA in haar programma „grenzen aan de marktwerking”. Marktwerking heeft ook wel een schaduwzijde, zegt Van Rooij, zoals de neiging van specialisten om onnodige behandelingen uit te voeren „puur omdat het geld oplevert”. Hij ergert zich ook aan de toegenomen bureaucratie.

Eén ding is zeker: er komen hectische jaren aan, zegt Van Rooij. Elk jaar krijgt een huisarts vier procent meer patiënten in zijn spreekkamer, maar hij krijgt er geen cent bij. Klagen over te veel huisartsbezoek is niet terecht, zegt hij: „Dit is juist goed. Gezondheid is belangrijker geworden voor mensen. Ze hebben een gezin of zijn ondernemer: het is moeilijk je een paar dagen ziekte te veroorloven.” Dus zo’n idee van een bezuinigende schrijftafelambtenaar om vijf euro te vragen voor een bezoek aan de huisarts, wijst Van Rooij af. Hij ziet plannen voor zo’n eigen bijdrage niet in de verkiezingsprogramma’s. „Ze kijken wel uit.”