Griezelen met miss murphy

Eugene H. Kaplan What’s eating you? People and parasites. Princeton University Press. 302 pag. € 23,-.

‘Een bloederige rode bal bevrijdde zich uit de buikorganen, alsof hij er van binnen uit werd geduwd.’ Het is een zin uit het papieren griezelkabinet van parasitoloog Eugene Kaplan. De rode bal komt uit de buik van een afgelegen wonende Australische vrouw die denkt zwanger te zijn. Na 9,5 maand zwangerschap weet de plattelandsdokter niets anders te zeggen dan een week later nog eens terug te komen. Haar man rijdt haar uiteindelijk naar het ziekenhuis 60 kilometer verderop, waar de dienstdoende arts een keizersnede uitvoert. Daar verschijnt de bal. Wanneer de chirurg die opensnijdt spuit het vocht eruit. Alles en iedereen zit onder.

Pas de naburige universiteit ziet dat het een enorme cyste was, vol met een tussenstadium (een blaasworm) van de kleine lintworm Echinococcus granulosus.

Een gedateerd en onwaarschijnlijk verhaal. Het gaat om de kleine lintworm van de hond. In honden groeit die als echte lintworm. Mensen, maar vooral schapen en koeien zijn gastheer van het blaasstadium van deze worm, de hydatide cyste. In moderne documentatie kan die blaas ‘centimeters groot worden’. De tientallen centimeters grote cyste ‘uit missus Murphy’s buik’ moet daar twintig jaar hebben gegroeid, schrijft Kaplan die het verhaal voor waar opschrijft. De lezer moet uit één terloopse aanwijzing opmaken dat de anekdote diep uit de vorige eeuw stamt: de echtgenoot rijdt haar in zijn ‘33 Chevy truck’ naar het ziekenhuis. Een arts die negen maanden niet luistert of er leven in een zwangere buik zit, bestaat nu niet meer. De boektitel is overdreven dramatisch. Beter was geweest ‘What’s eating them?’ Het boek gaat niet over ons, maar over mensen in arme landen. Daar heersen malaria, schistosomiasis, leishmaniasis, elephantiatis en ascariasis. Hier in het Westen worden we gegeten, of – beter gezegd – afgeschraapt door verkoudheids- en griepvirussen. Daar heeft parasitoloog Kaplan geen oog voor. Wim Köhler