Ad hoc asnormen

Ad hoc en wetenschappelijk ongefundeerd. Dat harde oordeel hebben Britse wetenschappers afgelopen week uitgesproken over de grenzen die de Britse Civil Aviation Authority (CAA) heeft gesteld aan het veilig vliegen in een vulkanische aswolk. Al valt de CAA zelf niet veel te verwijten.

Vanaf 20 april heeft deze Britse luchtvaartautoriteit de norm voor een veilige asconcentratie drie keer achtereen versoepeld. De jongste aanpassing, op 17 mei, stond kortdurend vliegen toe in asconcentraties van 2 tot 4 milligram per kuub, met toestemming van de fabrikanten van de vliegtuigmotoren.

De versoepeling van de normen gebeurde volgens de wetenschappers onder “enorme externe druk”. Begin april was de norm nog nul.

Het 22 pagina’s tellende rapport is geschreven door fysici, meteorologen, vulkanologen, weerkundigen, ingenieurs en een statisticus die samenwerken in het Institute for Risk and Disaster Reduction van het University College London.

Volgens de wetenschappers lag de asconcentratie in de lucht ver boven alle normen in twee concrete gevallen waarbij vliegtuigmotoren uitvielen, boven Indonesië en Alaska in 1982 en 1987. De asconcentratie zou in die gevallen twee gram per kubieke meter zijn geweest. Het verschil met de gestelde normen is 2 à 3 ordes van grootte.

De wetenschappers schrijven dat het gebrek aan duidelijke normen in de afgelopen anderhalve maand heeft geleid tot een heksenjacht op een schuldige. Met name de Britse Luchtvaartautoriteit moest het daarbij ontgelden. De wetenschappers noemen het “ironisch” dat de luchtvaartmaatschappijen de toezichthouders hebben aangevallen.

Volgens de wetenschappers valt het de Civil Aviation Authority echter niet te verwijten dat zij bij gebrek aan een duidelijke norm voor een voorzichtige aanpak heeft gekozen. Zij vragen zich af waarom de luchtvaartindustrie het ondanks dertig jaar ervaring met aswolken nooit eens is geworden over een veilige drempel voor het vliegen in aswolken. Fijntjes merken zij op dat de industrie het liet afweten op wetenschappelijke congressen over dit onderwerp.

De bestaande grens voor de veilige concentratie in een aswolk zo snel mogelijk empirisch worden getoetst, vinden de wetenschappers.