Vicepremier Cohen

Zelfs als je denkt dat alles anders gaat dan je denkt, gaat het anders dan je denkt. De verkiezingscampagne die op dit moment woedt in het land, is een illustratief voorbeeld van deze natuurwet.

Het zou een campagne worden die voornamelijk zou gaan over één thema: leiderschap. Na al die jaren waarin Balkenende een verbluffende demonstratie had gegeven van een stijl van regeren waaraan elke vorm van regie of visie ontbrak, werd de behoefte gevoeld aan een premier die wel in staat is om het heft in handen te nemen.

Dit speelde Wilders in de kaart, want de roep om een sterke man is altijd goed voor fascistoïde bewegingen. En daarmee leek het tweede thema van de campagne gegeven: Wilders deed het zo goed in de peilingen dat het een strijd leek te gaan worden tussen hem en het soepie.

Om deze redenen leek het een strategische meesterzet van de PvdA om Job Cohen te bombarderen tot lijsttrekker. Hij is een competent bestuurder met de geruststellende uitstraling van een vaderfiguur. Een leider, die in staat is de rust te bewaren. De ideale premierkandidaat. En bovendien is Cohen met zijn imago dat hij de boel bij elkaar wil houden de perfecte tegenpool van de polariserende demagogie van Wilders.

Maar het loopt allemaal anders. Wilders zakt weg in de peilingen. Het volk is op dit moment banger voor de economische crisis dan voor moslims. Ze willen geen hitser, ze willen zekerheid. Ze lopen massaal naar de VVD die het imago heeft goed voor het bedrijfsleven te zorgen.

En in dit nieuwe spanningsveld is Cohen hopeloos verloren. Economie is nu juist net zijn slechtste vak. Hij heeft zijn cijfers niet paraat. En hij is een bestuurder, geen debater. In de lijsttrekkersdebatten is hij kansloos. Hij is slecht met camera’s. Hij is de ideale man om premier te zijn, maar hij mist de kwaliteiten om premier te worden.

En wat als het inderdaad niet lukt? Minister van Binnenlandse Zaken en vicepremier in een paars kabinet Kroes? Oppositieleider in de Tweede Kamer? En wat moet hij doen om het tij te keren? De debatten mijden en zich boven de partijen plaatsen.

Ilja Leonard Pfeijffer