Smoezelig declareren

De medisch specialisten in Nederland hebben het zwaar. Van bovenaf heeft minister Klink (Volksgezondheid, CDA) bepaald dat er om budgettaire redenen drastisch wordt gekort op de honoraria. Sinds de invoering van de ‘diagnosebehandelingcombinatie’ (dbc) zijn de zorgkosten honderden miljoenen hoger uitgevallen dan voorspeld. Het conflict wordt met de maand scherper. De Orde van Medisch Specialisten heeft nu het overleg met de minister gestaakt.

De standsorganisatie heeft enige reden om zich te ergeren aan het directieve gedrag van Klink. Het dbc-systeem is ooit opgezet om het systeem met gildentarieven te vervangen door transparantere, marktconforme declaraties. Op een markt zijn altijd meer partijen. Een minister kan niet op eigen houtje ingrijpen. Maar de financiële nood is wel hoog. De crisis noopt tot kostenbesparing en de vergrijzing dwingt tot ingrijpende aanpassingen van het zorgstelsel.

Een houding die neigt naar ‘uw probleem is het onze niet’, wordt niet begrepen door de burgers en zal ook averechts uitpakken. De Orde wekt desondanks de indruk de vinger niet aan de pols van de tijdgeest te hebben. Qua retoriek lijkt de Orde te dromen van wilde havenstakingen.

En in de praktijk komen er nu misstanden aan het licht. Wat blijkt? Artsen of ziekenhuizen laten verrichtingen vaak over aan verpleegkundigen of praktijkassistenten. Maar intussen declareren ze in dbc’s de volle mep, terwijl de specialist er regelmatig niet aan te pas is gekomen.

Volgens de vereniging van verpleegkundigen en verzorgenden (V&VN) is deze praktijk schering en inslag. De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) kenschetst het als illegaal. Artsen zijn immers onderworpen aan andere wet- en regelgeving dan verpleegkundigen die, bij gebrek aan categoriaal tuchtrecht, ook juridisch kwetsbaarder zijn.

Formeel heeft de NZa natuurlijk gelijk. Maar technisch en organisatorisch gezien is het uitbesteden van taken juist een efficiënte aanpak. Het idee dat alleen een arts tot medisch handelen is staat is, wordt meer en meer een mythe. In de zorg is arbeidsdeling steeds onvermijdelijker.

Er is dus veel te zeggen voor deze praktijk. Maar als de werkwijze niet wordt verdisconteerd in de declaraties, heeft het geen zin. Dan worden de kosten van de zorg niet lager maar hoger. Bovendien maakt de geheimzinnigheid rond de aard van de nota’s een smoezelige indruk, als het al geen economisch delict is. Dit ondermijnt het morele gezag van de artsen, een eigenschap die voor medici onontbeerlijk is.

Het antwoord is niet al te moeilijk. De nu nog illegale praktijk moet wettelijk worden geregeld, zodat de bevoegdheden en verantwoordelijkheden van alle geledingen helder worden en de declaraties geen spooknota’s zijn, maar een eerlijk beeld geven van het werk dat echt is verricht.

De algemene artsenfederatie KNMG pleit dus voor een wettelijke verankering. Deze koepel beseft dat het medische ambacht snel van karakter verandert en de wetgever zich moet aanpassen. Nu de Orde van Medisch Specialisten nog.