Rutte en de manieren van 'Netwerk' (EO)

Helpers weg, de laatste ronde begint. Twaalf dagen voor de Kamerverkiezingen bereikt de strijd de fase waarin het onaangenaam wordt. Maar het zijn niet alleen de politici die ervoor kiezen het spel hard te spelen.

Een van woede kokende Mark Rutte (VVD) schoof gisteravond onaangekondigd aan bij Wat kiest Nederland (RTL4). Hij kwam net uit de studio van Netwerk (EO) en moest zijn gram kwijt over de behandeling die hem daar ten deel was gevallen. Of het zo onheus bedoeld was, daar kun je over redetwisten. De jongens en meisjes van de EO-redactie zijn gewoon wel eens vaker onhandig in hun poging de zaken scherp en dramatisch, maar vooral simpel te formuleren.

Er was bedacht om de drie premierskandidaten om de beurt uit te nodigen en hen dan te confronteren met twee leuke programma-ideetjes. Het ene lijkt gebaseerd op het letterlijk vuile werk van de eenmalige glossy Binnenhof en heet De politieke vuilniszak van.... Er wordt overdrachtelijk gegraven in het vuil, want een redacteur diept uit een hoop afval foto’s op die verwijzen naar blunders uit het politieke verleden van de gast. Nou ja, daar kon Rutte mee leven. Hij wilde best nog eens toegeven dat hij als staatssecretaris van Onderwijs een ontruiming van het Maagdenhuis had kunnen voorkomen als hij had ingestemd met een laatste bemiddelingspoging, waarvoor uit zijn bed gebeld was.

Meer moeite had hij met een ander filmpje. Daarin belde een econoom van Nyenrode aan bij drie gezinnen om hen te confronteren met de persoonlijke financiële gevolgen van de beleidsvoornemens van de VVD. Die werden plastisch uitgebeeld met echte bankbiljetten.

Een consultant met een jaarinkomen van 180.000 euro kreeg 1800 euro aan belasting terug, maar een bouwvakkersgezin met een gehandicapte dochter moest 5300 euro inleveren. Een bijstandsmoeder barstte in tranen uit toen van haar 1200 euro werden afgepakt.

Volgens Rutte klopte er niets van de berekening en had de redactie hem die aanvankelijk niet eens willen overleggen. Hij had er aan kunnen toevoegen dat een zo gedetailleerde exactheid van de consequenties van beleid per definitie schijnduidelijkheid biedt.

Aan de andere kant lijkt er een kern van waarheid te zitten in de bewering dat de VVD vooral de mensen aan de onderkant de rekening laat betalen. In ieder geval zal ondanks de protesten dat beeld blijven hangen en gaat Rutte daar in de kiezersgunst onherroepelijk last mee krijgen.

Subtiel was het niet. Maar dat is het loon van politici die toestaan dat de publieke omroep alles, dus ook de verkiezingsstrijd, reduceert tot hapklare brokken.