Olieramp kan een kunstwerk worden

Afgelopen weekend spande het erom: zou het lek in de Golf van Mexico eindelijk gedicht kunnen worden? De olieplas verspreidt zich richting Florida, Cuba en de oostkust van de Verenigde Staten. Een gevolg van het exploderende boorplatform van oliemaatschappij BP, waarbij elf medewerkers stierven.

Deze natuurramp inspireerde de kunstenaarsgroep UBERMORGEN.COM tot de website Digital Oil Paintings. Deze groep gebruikt de satellietfoto’s van de olieramp als readymades, maar namen de vrijheid ze te bewerken. De mooiste Digital Oil Paintings, abstract en diep van kleur, zijn schijnbaar onbewerkte detailfoto’s van de olieplas. De tekst van het persbericht is opmerkelijk: „De hoogste vorm van kunst, het olieverfschilderij, is terug. Zuidoostelijke wind dreef de olieplas naar de kusten van Louisiana, Alabama en de Mississippi, waar de schildering van kustlijnen begon. Het olieverfschilderij is geëvolueerd tot generatieve ‘bio-art’, een dynamisch proces dat het publiek via massamedia kan bekijken. Een olieverfschilderij op 130.000 vierkante kilometer oceaancanvas met 32 miljoen liter olie, wat een uniek kunststuk!”

De keuze voor de satellietfoto’s is bewust gemaakt. Een van de kunstenaars, ‘Lizvlx’, zegt hierover: „Ik zag satellietbeelden van de NASA was verbijsterd. Eindelijk maakt traditionele schilderkunst zijn comeback als hightech innovatieve kunstvorm in plaats van dat het enkel nog de stervende grootvader van fotografie, video, digitale kunst en performance is.”

UBERMORGEN.COM’s internetkunst bestaat uit experimentele en radicale projecten. In 2001 maakte de groep de live-webpainting ‘Attack on Democrazy’, van de eerste acht uur van de 9/11-aanvallen. Ook zaten zij achter de ‘Vote-Auction Media Hack’, waarbij individuele stemmen ge- en verkocht konden worden, via het web, tijdens de presidentsverkiezingen in 2000 toen Al Gore het opnam tegen G.W. Bush. Sinds 2001 werken de kunstenaars aan verschillende series van ‘web-paintings’.

Het fotoboek Oil (2009) van de Canadese fotograaf Edward Burtynsky heeft eveneens olie als onderwerp. Burtynsky groeide op in Alberta, waar de olie letterlijk uit de grond spuit. Hij maakte kleurenfoto’s van het hele proces dat olie doorstaat, van reusachtige velden waar ja-knikkers olie oppompen, tot en met de ontmanteling van olietankers in India. Over zijn werk zegt hij: „Het viel me opeens op dat de landschappen die ik langer dan twintig jaar heb gevolgd en gefotografeerd, zijn gemaakt door de ontdekking van olie.”

Deze olieprojecten laten zien hoe verschillend hedendaagse kunstenaars zich over actuele onderwerpen buigen: vakfotograaf Burtynsky doet dat degelijk en journalistiek, UBERMORGEN.COM confronterend en onconventioneel. De uitkomst verschilt nogal maar beiden hebben de intentie om het publiek te doen huiveren. En dat lukt.

Digital Oil Paintings: http://UBERMORGEN.COM/DEEPHORIZON;www.edwardburtynsky.com/