Een Brucknerweek in Amsterdam

Klassiek Ned. Philh. Orkest o.l.v. Lan shui. Gehoord: 25/5 Concertgebouw Amsterdam. ****Klassiek Kon. Concertgebouworkest o.l.v. Herbert Blomstedt. Gehoord: 27/5. Herh.: 28, 30/5. ****

Het is een Brucknerweek in het Amsterdamse Concertgebouw. De Chinees-Amerikaanse Lan Shui leidde bij het Nederlands Philharmonisch Orkest twee keer de Zevende symfonie. Bij het Koninklijk Concertgebouworkest dirigeerde de Zweed Herbert Blomstedt – eveneens uit het hoofd – drie keer de Vijfde symfonie.

Blomstedt noemt in het programmablad Preludium de ruim vijf kwartier durende Vijfde Bruckners ‘kernsymfonie’. De componist begon hier aan zijn muzikale monnikenarbeid: het componeren van kathedralen van klanken. Aan de buitenkant monumentaal, binnen kan men daarin verdwalen.

De vorige keer dat het Concertgebouworkest de Vijfde speelde, in 2002 met Eliahu Inbal, was dat een zeer vermoeiende affaire. Inbal deconstrueerde de symfonie tot een verzameling van talloze losse elementen. Elk motiefje, elke passage koppelde hij los, de kathedraal bestond nog uitsluitend uit pinakels en fragmenten zonder enig verband, haaks op de Haitink-stijl.

Bij Blomstedt (bijna 83) was de Vijfde weer een ouderwets en hecht geheel met een fraaie muzikale retoriek, afwisselend speels en plechtig. En met veel reliëf in de klank: blikkerend op een sonore ondergrond, vaak primair en impulsief, met bonte boerendansjes in het Scherzo. Bovendien in zeer vlotte tempi, in het anders zo sacrale slotdeel soms zelfs overrompelend hoog. Deze Bruckner was dan ook zeker vier minuten korter dan bij Bernard Haitink.

Lan Shui begon de Zevende op de Inbal-manier: fragmenten, maar per stuk liefdevol en sfeerrijk uitgelicht. Deze Bruckner daalde uit de hemel neer en werd met geleidelijke verdichtingen mooi opgebouwd: zonnige landschappen, donkere wolken, met een stralende climax in het tweede deel en eindigend in hemelse sferen.

Vooraf maakte Rick Huls, de klarinettist van het Nederlands Philharmonisch, furore met een animerende en virtuoze vertolking van het Klarinetconcert nr. 1 van Weber, een instrumentaal stukje opera met zangerige melodieën en Rossiniaanse opwinding.