Wie fit is en sport, verteert sneller vet

Of iemand in goede lichamelijke conditie is, is in het bloed te meten. Amerikaanse onderzoekers deden het met een nieuwe, geavanceerde massaspectrometer waarmee ze in één klap het gehalte van 200 moleculen in het bloed konden bepalen.

Mensen die in goede lichamelijke conditie waren toen ze oefeningen deden – herkenbaar doordat ze een grotere inspanning konden leveren – hadden een duidelijk andere stofwisseling dan de mensen in mindere conditie. Fitte mensen maken bijvoorbeeld eerder vet vrij als ze gaan sporten.

Met hun methode vonden ze niet alleen de gebruikelijke resten van de verbranding van suikers en vetten, maar ook sporen van biochemische reacties die bij sporters nooit eerder waren beschreven. Meer van een afbraakproduct van vitamine B3 (niacinamide) bijvoorbeeld, waarvan bekend is dat het de afscheiding van insuline bevordert.

Waarschijnlijk zijn er moleculaire mechanismen bij die beschermen tegen het ontstaan van ouderdomsdiabetes bij mensen die regelmatig sporten. Dat regelmatige lichaamsbeweging beschermt tegen diabetes was bekend, maar een gedetailleerd moleculair mechanisme ontbreekt nog.

Het onderzoek is uitgevoerd door ruim twintig wetenschappers van Harvard University en universitaire medische centra in Boston. Hun verslag is gisteren gepubliceerd in het tijdschrift Science Translational Medicine.

In het onderzoek werd de stofwisseling van bijna 80 mensen vergeleken voordat ze tien minuten zo fanatiek mogelijk hardliepen op een loopband, of fietsten op een ergometer. Tijdens die inspanning stonden ze weer bloed af en een uur later nog eens. Hun waarden werden vergeleken met die van ruim 300 niet-sporters. Ook waren er 25 deelnemers aan de marathon van Boston die voor het onderzoek bloed afstonden. Het was niet verbazingwekkend dat de marathonlopers hun vetvoorraad meer hadden aangesproken en dat sporters die tien minuten intensief bewogen vooral suiker verbrandden. Maar de marathonlopers hadden ook duidelijk hun voorraad aminozuren, afkomstig uit lichaamseiwitten, aangesproken. Dat was kennelijk nodig om het glucoseniveau op een bepaald minimumniveau te handhaven, vooral omdat hersencellen alleen glucose als brandstof kunnen gebruiken.

Ook is er ontdekt hoe een recent ontdekt gen (nur77) dat de vetafbraak stimuleert ‘aan’ wordt gezet als de hoeveelheid afbraakproducten van suiker en vet in het bloed stijgen. Dat geeft inzicht in het op gang komen van de vetafbraak bij lichamelijke inspanning.