Vier eeuwen oude kranten op de pc

Vanuit de luie stoel digitaal in de krant van 26 mei 1814 bladeren? Vanaf morgen is het mogelijk. Dan komen een miljoen pagina’s uit 75 verschillende kranten uit de periode 1618-1940 vrij beschikbaar op de website van de Koninklijke Bibliotheek.

Het is de eerste stap in een groot digitaliseringsproject van de ‘nationale bibliotheek van Nederland’. In 2012 moeten ruim zeventig verschillende krantentitels uit de periode 1618-1995 digitaal beschikbaar zijn.

„Het gaat om ongeveer acht miljoen pagina’s”, zegt projectleider Edwin Klijn. „Het merendeel, 6 miljoen pagina’s, bestaat uit Nederlandse kranten. Maar ook kranten uit voormalig Nederlands-Indië, Suriname en de Antillen komen in de collectie.” Naast zoeken naar een krant van een specifieke datum, kan op de site kranten.kb.nl ook op trefwoord ín de artikelen worden gezocht.

Dat vanaf morgen alleen kranten tot 1940 beschikbaar zijn, is een rechtenkwestie. „In principe heeft de auteur of uitgever van een artikel er tot 70 jaar na plaatsing nog de zeggenschap over”, legt Klijn uit. „We zijn nu druk in overleg met belangenorganisaties van freelancejournalisten en uitgevers om ook artikelen tot 1995 te mogen publiceren. Van publicaties vanaf 1995 gaan we ervan uit dat de kranten zelf een online beschikbaar archief bijhouden, al dan niet tegen betaling.”

Tot de krantentitels die straks digitaal zijn op te vragen, behoren De Telegraaf, Het Parool (tot 1970) en Het Vrije Volk.

NRC Handelsblad komt niet publiekelijk beschikbaar via de website. „De afgelopen jaren zijn hierover veel gesprekken gevoerd”, zegt Marcella Breedeveld, lid van de hoofdredactie van NRC Handelsblad. „Wij juichen een initiatief als dit in principe toe, maar wij vinden wel dat onze informatie geld waard is. Wij hadden het goed gevonden als het archief alleen bínnen de muren van de Koninklijke Bibliotheek op te vragen was geweest, maar de subsidievoorwaarden maakten dat onmogelijk.”

De voorlopers van NRC Handelsblad, het Algemeen Handelsblad en de Nieuwe Rotterdamsche Courant, zijn te bekijken van respectievelijk 1828-1940 en 1844-1869.

Het hele project kost 12,5 miljoen euro: 1,5 euro per pagina.