Recht op de ski's en hard naar beneden

De eigenlijke winnaar van het Carrédebat gisteravond was presentator Rick Nieman. Hij hield de acht lijsttrekkers strak aan de bespreking van vier economische stellingen en greep direct streng in wanneer ze over iets anders begonnen of door elkaar dreigden te praten.

Terwijl de publieke omroep nog uit de startblokken moet komen, neemt RTL vast een voorsprong in de verslaggeving van de verkiezingsstrijd. Het dagelijkse programma Wat kiest Nederland? snijdt hout en het debat van gisteren, georganiseerd samen met Het Financieele Dagblad, BNR Nieuwsradio en Elsevier was het zakelijkste tot nu toe.

Ook verrassend sterk was het optreden van SP-debutant Emile Roemer, scherp en ontspannen, op enige afstand gevolgd door Femke Halsema (GroenLinks) en Alexander Pechtold (D66). Het dieptepunt vormden twee onbeholpen momenten van premier Jan Peter Balkenende (CDA), aangeslagen door een harde tackle van Mark Rutte (VVD) en in de fout tijdens een kruisverhoor door Mariëlle Tweebeeke. Toen ze hem bleef vragen met welke partijen hij bij voorkeur een coalitie zou vormen, antwoordde de minister-president: „U kijkt zo lief.” Het publiek reageerde minder geamuseerd dan toen Pim Fortuyn in 2002 Wouke van Scherrenburg adviseerde: „Mens, ga toch koken!”

Een kijkerspanel wees opnieuw Rutte aan als beste debater. De man die bovenaan staat in alle peilingen siert deze week ook de covers van HP/De Tijd en Elsevier.

De bladen moeten nog erg wennen aan de gedachte dat Rutte wel eens de volgende regeringsleider zou kunnen worden en zoeken wanhopig naar verklaringen. Is hij de Nederlandse David Cameron of doet hij maar alsof? HP/De Tijd gelooft niet in Ruttes „kek verpakte hardvochtigheid”, die alleen maar zou dienen om kiezers bij Wilders en Balkenende weg te halen. Na 9 juni wordt hij weer gewoon een progressieve liberaal, die het liefst met D66 zou fuseren en snel een paars kabinet tot stand zal brengen.

Volgens Elsevier is het vooral „de zwakte van de rest” die de VVD nu in de kaart speelt. Job Cohen (PvdA) was uitverkoren om het integratiedebat te winnen, maar inmiddels blijkt het te gaan om het behoud van materiële verworvenheden als de hypotheekrenteaftrek. En omdat er meer mensen met middeninkomens dan armen zijn in Nederland, vertrouwen die hun lot het liefst de VVD toe.

Met een vergelijkbare term, ontleend aan de theaterwereld, meent De Groene Amsterdammer dat Rutte „koning wordt gespeeld”. De andere acteurs schenken hem die rol. In een profiel onthult Elsevier hoe Rutte skiet: „recht op de ski’s en zo hard mogelijk naar beneden. Wel snel. Niet elegant.”